19. Kindertekeningen/ beeldtaal
24. Overdracht en tegenoverdracht
34. Sociale vaardigheidstrainingen
42. Verhalen met gevoelsthema´s
43. Verstandelijk gehandicapten
www.balanspagina.demon.nl
Ad Bergsma
Uit: NRC Handelsblad 18-1-1996
Jutka Halberstadt
Uit: Het Volkskrant Magazine 30-11-2002
Volwassenen met ADHD leven permanent in onrust. De
hulpverlening weet er niet altijd raad mee en patiënten worden vaak door hun
omgeving niet begrepen.
Ellen de Visser
Uit: De Volkskrant 4-4-1998
Informatie over kinderen
met ADHD
Uitgegeven door Balans, Postbus 93, 3720 AB Bilthoven, 030-2255050
Uitgegeven door Balans,
Postbus 93, 3720 AB Bilthoven, 030-2255050
M. Kuiper, e.a.
GGZ Midden-Brabant - afdeling Preventie
A. Koning, R. van der
Krol, e.a.
De Waarden/Paedologisch Instituut, Nijmegen - afdeling Onderzoek en
Ontwikkeling
Een trainingsprogramma voor opvoeders van impulsieve, drukke kinderen met
aandachtsproblemen.
Nadere info over bovenstaande programmas: www.graviant.nl
Graviant educatieve uitgaven
Esdoornlaan 15
7004 BA Doetinchem
0314-345400
Russell Barkley en
Christine Benton
In acht stappen naar beter gedrag van uw kind met ADHD
SWP, 2000
ISBN 9026515774
Aniet Bruininks
Een structuurverlenende aanpak bij aandachtsstoornissen en hyperactiviteit
SWP 1995
ISBN 9066651725
Russell A. Barkley
Een gids voor ouders en hulpverleners
SWP, 1999
ISBN 9026514808
Kinderen met ADHD zijn impulsief, overactief, kennen geen remmingen, hebben
aandachtsproblemen en zijn bijzonder veeleisend. Ouders
van deze kinderen hebben niet alleen dagelijks te kampen met deze problemen,
maar krijgen ook allerlei tegenstrijdige adviezen uit hun omgeving, zodat ze
zich op den duur volledig hulpeloos kunnen gaan voelen. Dit boek geeft hen de
mogelijheid hun zelfvertrouwen te herwinnen door inzicht te geven in de huidige
stand van zaken rond ADHD. Het geeft de meest actuele informatie over oorzaken,
prognose, de gevolgen voor een gezin en medicatie en het functioneren op school.
Daarnaast bevat het een praktisch
deel dat onder andere richtlijnen geeft voor de opvoeding, gedragsverbetering
van het kind, veranderingen in het gedrag van de ouders en suggesties om het
kind te helpen met problemen in de omgang met andere kinderen.
J.K. Buitelaar
Uitgeverij Kosmos, Utrecht 1994
Theo Compernolle
Handleiding voor het opvoeden van overbeweeglijke kinderen
Uitgeverij Lannoo, Tielt 1994
Yvonne Douma
Een voorlichtingsboek voor kinderen in de leeftijd van 8 tot en met 12 jaar met
ADHD en of PDD-NOS
Uitgegeven door Jeugdzorg Groningen - afdeling Groenendaal
Haydnlaan 6
9722 CH Groningen
050-5239400
Regina Rusch
Uitgave Hans Elzenga
ISBN 9066920491
Hannes is druk, wild. Hij doet gekke dingen en kan zich niet concentreren MBD
noemen ze ´t. Een boek voor kinderen zelf (vanaf 9 jaar).
C. Schweizer, J. Prekop
Holland Haarlem
ISBN 9025106749
Wat maakt kinderen onrustig? Hoe kan een normale
ontwikkeling bevorderd worden? Wat
kunnen ouders zelf doen?
Paul Wels en Rianne
Jansen
SWP 1995
ISBN 9066651768
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075564511
Bram heeft ADHD, hij is druk, maar hij is niet de enige. Maartje
en Jeroen zijn ook druk, maar die hebben geen ADHD.
Ze vinden me druk is een therapeutisch verhaal voor kinderen in de
basisschoolleefijd. Het is bedoeld voor kinderen die last hebben van hyperactief
gedrag en kinderen met ADHD. Dit boek
is een hulpmiddel om de problematiek uit te leggen en bespreekbaar te maken.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075564279
F 19,90
Dit boekje is geschreven voor kinderen die met pleegzorg of adoptie te maken
hebben.
Patja woont in een land waar te weinig voedsel is. Zijn
ouders vinden het beter dat hij ergens anders gaat wonen. In de omgeving waar
hij terecht komt hebben de pandas geen vlek op het voorhoofd. Patja vraagt
zich af of hij anders is. Tot iemand hem vertelt dat iedereen zon vlek heeft
in het land waar hij vandaan komt. Dan voelt Patja zich niet uitgesloten, maar
speciaal.
Het boek bevat twee versies: een voor
meisjes en een voor jongens.
Femmie Juffer
Swado Grafigroep BV, Amsterdam
ISBN 90 9002453 0
Zesjarige Shira vertelt en tekent hoe het is om geadopteerd te zijn. Ook de foto´s van haar en haar, eveneens geadopteerde zusje geven veel
informatie.
Rascal
Van Goor
Gedragen door golven met kruinen van schuim begint het jonge poezenkind Mauwtje
aan haar lange reis naar nieuwe ouders. Mauwtje wordt
liefdevol ontvangen en is al gauw de oudste van veel broertjes en zusjes. Een ontroerend en eerlijk verhaal over adoptie,
met prenten in kleur.
H. van den Berg-Bakker
In den Toren, Baarn
ISBN 90 607 3168 4
Jolande de Best
Van Holkema en Warendorf
ISBN 90 269 6626 1
Tom van Breukelen
gevoelens van een afstandsvader
David Brodzinsky
Ambo, Amsterdam
ISBN 90 263 1481 7
Mieke van Dorp en Adriaan
Venem
Sdu Uitgeverij Koninginnegracht
ISBN 90 12 08104 1
Geertje van Egmond
Ambo
ISBN 90 263 1703 4
Een boek over kinderen met een emotionele handicap. Door
ernstige lichamelijke en geestelijke verwaarlozing in hun vroege jeugd hebben
deze kinderen al jong ervaren dat zij ongewenst zijn. Zij hebben niet
meegemaakt dat er iemand om hen gaf en voor hen zorgde. Daardoor hebben ze niet
geleerd om met anderen rekening te houden. Met alle gevolgen van dien voor
henzelf en voor de mensen om hen heen.
Het boek bestaat uit twee delen. Het eerste verhaalt het leven van het gezin
waarin de geadopteerde Isabel opgroeit. Het tweede deel geeft achtergrondinformatie over het geen-bodem-syndroom.
Geertje van Egmond
Ambo
ISBN 90 263 1702 6
Verbinding verbroken beschrijft een volgende fase in het leven van
adoptiedochter Isabel. Het boek bestrijkt een periode van
zeven jaar, waarin Isabel opgroeit binnen en buiten het gezin Van Egmond. Na
een behandeling van enkele jaren in een instelling voor kinder- en
jeugdpsychiatrie komt zij via een kort verblijf in een internaat terug in het
gezin. Er volgt een intensieve periode waarin de gezinsleden en Isabel naar
elkaar toe lijken te groeien. Isabel brengt het zelfs tot de examenklas van de
mavo. Dan, voorjaar 1992, komt zij op een dag niet aan op school. Isabel blijkt
spoorloos verdwenen. Meer dan een half jaar blijft zij onvindbaar. Deze
beklemmende periode uit het leven van de familie Van Egmond wordt navrant
beschreven.
Dit tweede boek van Geertje van Egmond is net zo indrukwekkend als het eerste
boek: Bodemloos bestaan. Pleegouders met een bodemloos kind zullen zeker
herkenning vinden.
Coby Grasvelt
Uitgeverij de Toorts
Hoe moeilijk het is om een emotioneel verwaarloosd kind in je gezin op te nemen
blijkt uit het dagboek van de schrijfster. Haar relaas
toont de strijd van het gezin om een goede en open relatie met Justo te
krijgen. Meer en meer blijkt dat niet de inzet van de adoptie-ouders
doorslaggevend is, maar de beschadiging die Justo al had opgelopen voor hij bij
hen kwam wonen. Een aangrijpend verhaal, waaruit blijkt hoe noodzakelijk goede
begeleiding is.
Een vervolg op dit boek: Ouderschap
of hulpverlening
Tineke Hendriks
Uitgeverij Sjaloom
Jinta is als peuter geadopteerd uit Korea. Haar
adoptie-moeder vindt het moeilik als ze op zoek gaat naar haar verleden. Uiteindelijk gaan ze samen naar Korea om Jintas
echte moeder te vinden.
F. Juffer
Boom Uitgeverij
ISBN 9053523405
Gaby (Kathy) Leonard
verslag van een afstandsmoeder die contact krijgt met haar zoon
Schriftelijk te bestellen bij de uitgever:
Stenebrug 71 2140 Antwerpen
Didi Michielsen
belevenissen van een adoptie-moeder
Cheistel Wagner
Gooi en Sticht, Hilversum
ISBN 90 304 0310 1
F. Juffer
Een experimenteel onderzoek naar hechting en competentie in gezinnen met een
adoptiebaby
Academische Uitgeverij Amersfoort, 1993
Recensie over dit boek bij het documentatiecentrum aanwezig.
Tom Schulpen, Loes
Sibbing
Kosmos - Z&K
Dit boek is verschenen n.a.v. het 25-jarig jubileum van Wereldkinderen
(adoptie- en hulporganisatie). Een boek met relevante gegevens over
buitenlandse adoptie, de begeleiding van gezinnen met waardevolle adviezen en
tips.
F.C. Verhulst en H.J.M.
Versluis den Bieman
(vaardigheden en probleemgedrag)
Van Gorcum 1989
ISBN 9023224701
Adoptiekinderen uit het
buitenland hoeven in de toekomst niet meer langer in het doolhof van
belangenorganisaties hun weg te zoeken als zij meer willen weten over hun
herkomst. Zij kunnen nu terecht bij Steunpunt Roots in Utrecht.
De Stichting Roots wil een oriëntatiepunt zijn voor adoptiejongeren en ouders
die nieuwsgierig zijn naar de wortels van henzelf of hun kind.
In Nederland zijn ongeveer 24 duizend buitenlandse adoptiekinderen. Een groot
deel van de kinderen die in de jaren zeventig in Nederland aankwamen, is nu
volwassen. Daarmee groeit de vraag naar hun roots. Steunpunt Roots is te
bereiken via telefoonnumer 030 232 15 50
Over hechting in
adoptiegezinnen
Video, duur: 40 minuten
Regie: Ton Wolswijk
Een productie van Metropolisfilm i.o.v. het RIAGG Zuid-Holland Noord voor
adoptie-ouders en mensen die beroepshalve met adoptiegezinnen te maken hebben.
De adoptie-ouders van de vierjarige Chris vertellen over
zijn moeizame op komende hechting.
Minke, een jonge vrouw van 20 jaar, beschrijft haar ervaring met het winnen van
vertrouwen in de mensen om haar heen. De worsteling van de adoptie-ouders en de
adoptant Minke is helder in beeld gebracht. Ook heeft de regisseur de
schrijnende tegenstelling weergegeven tussen het opgroeien in een kinderhuis in
Brazilië en in een Nederlands gezin.
De band is gemaakt voor de
adoptiewereld, maar is zeker ook interessant voor begeleiders van pleeggezinnen
en pleegouders die maken hebben met het soms zo moeizame hechtingsproces.
Maarssen 0346-576348
Overschatten
P/a Nathalie van Koppen
Postbus 85278
3508 AG Utrecht
030-2363738
Mirjam Schöttelndreier
In: Volkskrant 12-10-1996
Panta Rhei
ISBN 9073207886
134 spelletjes en oefeningen voor onderwijs en jeugdwerk, geschikt voor alle
kinderen in de leeftijd van 8 tot 14 jaar.
Dit boek biedt eenvoudige interactiespelletjes en oefeningen; hiermee leren
kinderen om op een sociaal acceptabele manier met hun conflicten en
onlustgevoelens om te gaan
M. Balledux, J. de Mare
SWP 1995
ISBN 90 232 3050 7
Vanuit verschillende invalshoeken wordt in het eerste deel van dit boek
antwoord gegeven op de vraag hoe migranten- en vluchtelingenkinderen in staat zijn
zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden en welke voorwaarden daarvoor
gecreëerd moeten worden. In het tweede deel wordt
geschetst hoe de gezondheid van deze kinderen op dit moment is en hoe de zorg
aan deze heterogene groepen kinderen en hun ouders verbeterd kan worden. Tenslotte komt ook de Europese situatie rond
vluchtelingen, migranten en hun kinderen aan de orde.
Peter van Beek
Een methodiek voor het werken met kleine kinderen in allochtone gezinnen
SWP 1993
ISBN 9066650885
Lotty Eldering
Interculturele pedagogiek vanuit ecologisch perspectief
ISBN 9056374281
F. de Graaff en A. van
Keulen
SWP 1993
ISBN 9066650850
Anke van Keulen
Allochtone jongeren tussen thuis, buurt en school
SWP 1993
ISBN 906665077x
De Wegwijzer
Psychosociale Hulpverlening aan allochtonen geeft een overzicht an een 150-tal
hulpverleners en intstellingen die direct of indirect betrokken zijn bij de
hulpverlening en die zich beschikbaar hebben gesteld voor verwijzing en
consultatie. De Wegwijzer is bedoeld voor een ieder die in
aanraking komt met allochtonen met psychosociale en psychische problemen. Dat
kunnen huisartsen, maatschappelijk werkers en hulpverleners in de geestelijke
gezondheidszorg zijn. Maar het overzicht kan ook een belangrijke verwijzing
betekenen voor anderen, bijvoorbeeld juristen of leerkrachten die te maken
krijgen met deze problematiek bij allochtone cliënten en leerlingen. De
Wegwijzer is een publicatie van Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering
en Ziektepreventie (NIGZ). Het is een geheel herziene versie van De Wegwijzer
die in 1985 en 1989 is uitgebracht door het toenmalige Bureau Voorlichting
Gezondheidszorg Buitenlanders (BVGB).
Bestelinformatie: De Wegwijzer is als boek (bestelcode ZO 97304) en op diskette
(bestelcode ZO 97305) verkrijgbaar. De prijs voor elke van beide is f. 30,-
(exclusief verzendkosten). Te bestellen bij het NIGZ, Postbus 500, 3440 AM Woerden.
Telefoon: 0348-437606. Fax: 0348-437666.
Jale Simsek, Diederik van
Loggem
Weggelopen allochtone jongeren zelf aan het woord
SWP 1992
ISBN 9066650761
28e jaargang nr. 3, 2001
Secretariaat VKJP, 030-2965348
Het themanummer betreft een bewerking van lezingen die werden gehouden op de
studiedag Een grenzenloze uitdaging, kinder- en jeugdpsychotherapie bij
migranten die op 20 april 2001 werd georganiseerd door de VKJP. Een aantal lezingen wordt in dit nummer bijeen gebracht.
Inhoud:
Culturele elementen in de loyaliteitsconflicten bij cultureel anderen - A.
Gailly
Transculturele psychotherapie met gevluchte adolescenten - G. van der Veer
Allochtone jeugd: de oorzaak van of de oplossing voor de problematiek van
allochtonen? - M. Can
Geen enkele ouder gooit zijn kind in het vuur Turkse en Marokkaanse meisjes
en moeders over de opvoeding - I. Wienese en T. Kalender
Overgang en innerlijke conflicten bij adolescenten - D. van Bekkum
Truus Wertheim Cohen
Mogelijkheden en onmogelijkheden van
creatieve therapie met asielzoekers.
Onderwijs
aan kinderen met aan autisme verwante contactstoornissen
in kinderpsychiatrische
kliniek, F. Verheij en E.C. van Doorn
Uit: Engagement
E.C. van Doorn
Uit: Kind en adolescent 1996
Tony Attwood
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90 265 1672 X
Tot enige jaren had nog vrijwel niemand van het syndroom van Asperger gehoord. Vandaag de dag is er op elke school wel een kind met het syndroom. De
stoornis vernoemd naar Hans Asperger die vijftig jaar geleden onderzoek naar
deed is herkenbaar door een gebrek aan empathie, het onvermogen
vriendschappen aan te gaan, eenzijdige gesprekken, een enorme toewijding voor
een speciale interesse, en een onhandige motoriek.
Dit boek biedt een beschrijving en een analyse van de kenmerken van het
syndroom van asperger. Ook worden vele praktische strategieën geboden om de
effecten van de stoornis te beperken. Door het gehele boek zijn citaten en
uitspraken van mensen met het syndroom opgenomen, om het begrip te bevorderen.
De heldere stijl en overzichtelijke structuur maken dit boek tot een zinvolle
bron van informatie voor ouders en hulpverleners.
Martine Delfos
Over autisme, het syndroom van Asperger en PDD-NOS.
Voor ouders, partners, hulpverleners en de mensen zelf
SWP
ISBN 90 665 384 1
In Een vreemde wereld beschrijft Martine Delfos de wereld zoals mensen met een
stoornis binnen het autismespectrum die ervaren. Extra aandacht besteedt zij
aan kinderen en volwassenen met een autistische stoornis die een normale of
bovengemiddelde intelligentie hebben: het syndroom van Asperger en PDD-NOS. Wat
er bekend is over deze stoornissen wordt in één omvattend en verklarend model
ondergebracht, van het niet begrijpen van grapjes, gebrek aan tijdsbesef,
obsessies tot en met de behoefte alles hetzelfde te houden en geen
veranderingen te accepteren. Zij introduceert als basisbegrip het socioschema.
Dit socioschema beheldst de bewuste en onbewuste kennis van zichzelf, hoe men
in de wereld staat en hoe men in relatie tot anderen staat,
Door middel van voorbeelden van kinderen, jongeren en volwassenen met deze
stoornissen wordt getracht de lezer in te laten leven in wat het betekent om de
wereld zo te ervaren en respect te ontwikkelen voor de kwaliteiten die met de
handicap samengaan.
Een vreemde wereld biedt inzicht in autisme en handvatten hoe de verschillende
aspecten van autisme behandeld kunnen worden om de kwaliteit van leven voor
mensen met een autistische stoornis te verbeteren.
Peter Dijkshoorn, Welmoed
Pietersen en Gerard Dikken
Een (groeps)behandeling voor PDD-NOS kinderen en hun ouders
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90 265 1530 8
De kinderpsychiatrie maakt een enorme ontwikkeling door. Steeds
meer wordt duidelijk dat aanleg een belangrijke rol speelt in pathologie (en in
normaliteit). Kinderen met een atypische pervasieve ontwikkelingsstoornis
(PDD-NOS volgens de DSM), kunnen op basis van aanleg of beschadiging problemen
hebben in het contact, in de communicatie, in spraak en taal, in het reageren
op interne en externe informatie, in de ontwikkeling van het bewegen en de
sociale intelligentie.
Dit programma is gericht op de begeleiding van zowel deze kinderen als hun
ouders, in gescheiden groepen. De ouders leren omgaan met de zwakke plekken die
hun kind heeft. Psycho-educatie naast cognitief gedragstherapeutische
tecnieken, bevorderen dat ouders en kinderen na deelname een toegenomen, reëel
beeld van de eigen krahct en mogelijkheden hebben.
Deze uitgave biedt een direct bruikbaar en compleet uitgewerkt
behandelprogramme, met ondermeer een draaiboek, huiswerkopdrachten,
voorbeeldbrieven en formulieren. Naast groepsbehandelinf, geeft dir programma
ook veel suggesties voor de individuele begeleiding van kinderen en hun ouders.
De methode is met aanpassingen ook bruikbaar voor bijvoorbeeld ADHD-kinderen.
Yvonne Douma
Ben jij anders is een voorlichtingsboek voor kinderen in de leeftijd van 8 tot
12 jaar met ADHD en/of PDD-NOS. Het boek geeft op een
leeftijdsadequate manier uitleg aan het kind over wat er met hem/haar aan de de
hand is. Tevens wordt in het boek uitgelegd hoe dit komt, waarbij de schuld
noch bij de ouders noch bij het kind wordt gelegd. Ook geeft het boek het kind
opdrachten en richtlijnen om beter om te gaan met dingen waar hij/zij moeite
mee heeft.
Het boek is te verkrijgen bij:
Jeugdzorg Groningen, afd. Groenendaal
Haydnlaan 6, 9722 CH Groningen (tel. 050-5239400)
Dirk Kraijer
Ontwikkelingsstoornis en ontwikkelingstekort
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90 265 1531 6
De dubbele beperking, autisme en verstandelijke handicap, komt frequent voor en
vormt een ernstig, lange tijd onderschat probleem. Dit
up-to-date, samenvattende handboek geeft er een helder en volledig beeld van.
In deel een vinden we onderwerpen als de etiologie, de prevalentie, de
subtypologie, de prognose en de vaak voorkomende gedragsproblematiek. Deel twee
behandelt het diagnostisch proces. Indringend komen aan de orde het gebruik van
de DSM-IV, de toepassing van op autistische stoornissen gerichte instrumenten
en de specifieke uitslagen van meer algemene tests en schalen. Deel drie ten
slotte, richt zich op de bejegening en opvang
De uitgangspunten en basisprincipes hiervan krijgen uitvoerig aandacht.
Aansluitend op de bestaande literatuur volgt een bespreking van de praktijk van
de opvoeding, omgang en behandeling, zowel thuis als in het netwerk van
voorzieningen.
M.A.H. Mulders, M:A.T.
Hansen, C.J.A. Roosen
Handboek voor de ambulante praktijk
Van Gorcum 1996
ISBN 90 232 2878 2
Dit praktijkboek is niet alleen gericht op de cliënten en hun directe omgeving
en familie maar ook op het tweede en derde milieu.
Heel indrukwekkend en ook leerzaam is tenslotte het deel
waarin cliënten zelf of hun ouders uitgebreid over hun eigen ervaringen aan het
woord komen.
Lorna Wing
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90 265 1565 0
Kinderen met autisme ervaren veel problemen. Naast
leerproblemen hebben zij vaak problemen met sociale interactie, met
communicatie en verbeelding. Hun gedrag bestaat veelal uit beperkte, zich
herhalende patronen. De wereld is voor hen bevreemdend, soms zelfs
beangstigend. Ondanks deze handicaps kunnen kinderen met deze stoonis wel degeijk
geholpen worden om beter met het leven van alledag om te gaan als de aard van
hun problemen begrijpelijker is.
Leven met uw autistische kind is een
zeer toegankelijk boek voor ouders en professionals. Wing, die reeds dertig
jaar onderzoek doet naar autisme en zelf moeder is van een autistisch kind,
legt in dit boek uit hoe autistische kinderen de wereld ervaren, hoe hun gedrag
en weerzin tegen veranderingen is te begrijpen, waarom zij een georganiseerde
en gestructureerde omgeving nodig hebben, en hoe zij veranderen als zij ouder
worden. Naast uitgebreide informatie over de stoornis biedt dit boek vele
praktische adviezen. De laatste ontwikkelingen in het veld zijn opgenomen om
dit boek zo adequaat en zo volledig mogelijk te maken. Het boek is daardoor
niet alleen interessant voor ouders, maar ook voor psychologen, artsen,
therapeuten en maatschappelijk werkers.
C.G. Jung
Lemniscaat, 1987
R. Rundqvist
Ankh-Hermes, 1993
Frank de Fever en Mia
Coppens
ISBN 90334 3707 4
Maar liefst 35 % van de kinderen in de basisschoolleeftijd is depressief. Worden ze niet geholpen dan zijn hun vooruitzichten ongunstig. Bij
tijdige hulp is de kans op genezing echter groot.
Kinderen uiten depressiviteit vaak heel anders dan ouderen. Hoewel de
aangewezen personen daarvoor, blijken opvoeders dan ook nauwelijks de signalen
van depressie bij kinderen te herkennen.
Dit boek maakt o.a. via een signaallijst, deze signalering mogelijk en vertelt
heel praktisch hoe de kinderen te helpen. Het gaat daabij niet zozeer om het
aanbieden van een medische behandeling of psychotherapie maar eerder om
opvoeding. Een heel goed en toegankelijk boek voor ouders, leerkrachten,
(beroeps)opvoeders, hulpverleners zoals orthopedagogen en psychologen,
schoolbegeleidingsdiensten, revalidatiecentra, RIAGGs
Pim van de Pol
Handleiding voor observatie van de vormkenmerken van verbeeldend spel
Verschenen n.a.v. zijn lezing op de studiedag mei 2001
Jos Bouten
Uit: Utrechts Nieuwsblad, 24-9-1994
3 A4
1994 is het jaar van het gezin. Maar net als in 93 lopen
nog steeds duizenden huwelijken op de klippen. Volgens de utrechtse
orthopedagoge Suzanne Dölle wordt ten onrechte vaak gedacht dat kinderen uit
vastgelopen relaties (in ons land krijgt een op de zes ermee te maken) voor hun
hele verdere leven met de brokken zitten. Een omvangrijk onderzoek heeft zij
afgesloten met de conclusie dat echtscheiding voor veel kinderen niet blijvend
nadelig is.
Lieve Cottyn
Uit: Systeemtheoretisch Bulletin 13 1992-1995/4
16 A4
De uitoefening van het ouderschap na een scheiding kan conflictueus verlopen. In dit artikel gaan we op zoek naar betekenisgevingen die protektief
kunnen zijn voor kinderen die zon proces meemaken. Wij bevragen de
mogelijkheden van hulpverleners en mensen uit de direkte omgeving om steun te
bieden aan kinderen die gekneld raken tussen twee partijen.
Barry van Heijningen
Gevolgen van echtscheiding
Uit: Intermediair 7-4-1995
6 A4
Eén op de vijf kinderen krijgt voor zijn eenentwintigste verjaardag te maken
met de echtscheiding van zijn ouders. Die kinderen doen er
vaak alles aan om vader en moeder bij elkaar te houden. Ze zijn de grootste
pleitbezorgers voor het traditionele kerngezin. Maar of een scheiding nou echt
zo schadelijk is voor kinderen, staat nog te bezien.
Dorine Hermans
Uit: Elsevier 3-6-1995
4A4
Gescheiden vaders en hun kinderen vormen een zwijgend leger dat in weekeinden
gedwee door ´s lands uitspanningen trekt. Het afdwingbare
recht op omgang met de kinderen heeft een nieuwe vorm van vaderschap doen
ontstaan. Vroeger kwam hij thuis en ging achter de krant zitten, nu zijn wij
het belangrijkste voor hem. Maar het
verdriet blijft.
Ineke Jungschleger
Uit: De Volkskrant 19-2-2000
Er kunnen in de toekomst grote veranderingen optreden in de informele zorg. Kinderen blijken namelijk aanzienlijk minder bereid hun hulpbehoevende
ouders te verzorgen wanneer die gescheiden zijn.
Wilma Nanninga
Uit: Telegraaf 19-2-1994
Artikel over Frans magazine met leesbare verhalen over aspecten van
huwelijksbreuken (o.a. rouwstadia van kinderen).
José van der Sman
De levenslange pijn van echtscheiding
Uit: Elsevier, 5-12-1992
5 A4
Ieder jaar worden tienduizenden kinderen geconfronteerd met een traumatische
gebeurtenis: de scheiding van hun vader en moeder. Hoewel
harde wetenschappelijke bewijzen nog ontbreken, wordt in de praktijk duidelijk
dat zij hierdoor voor het leven beschadigd kunnen raken. Steeds vaker klinkt de
vraag: wie beschermt de kinderen van haat en nijd?
Carine Vrancken
Uit: Flair nr. 6, 1994
Het praten, voelen,
doen-spel voor kinderen met echtscheidingsproblemen
Deze aanvulling van het Gardner spel biedt de mogelijkheid uiteenlopende vragen
aan de orde te stellen betreffende de situatie waarin het kind verkeert.
Het is te verkrijgen bij:
APZ De Grote Rivieren
Postbus 1001
3300 BA Dordrecht
Sally Blakeslee Ives e.a.
Dit is een groot werkboek met tekeningen en teksten van kinderen, en ruimte om
er zelf in te tekenen en schrijven. Er staan korte, duidelijke
teksten van de samenstellers bij.
Het boek is geschikt om te gebruiken bij zowel groeps- als individuele
begeleiding van kinderen van gescheiden ouders. Ook ouders zelf kunnen het met
hun kind (vanaf 8 jaar) gebruiken, mits zij hun eigen gevoelens weten te
hanteren.
Het boek is vooral bedoeld om de eigen gevoelens van het kind dat ermee aan het
werk is, naar boven te halen (en zichtbaar via de tekeningen). De kinderen
kunnen zich herkennen in de gevoelens en ideeën van andere kinderen en ze
worden vaak uitgenodigd zelf iets te tekenen.
Aan de orde komen themas als: trouwen, als je ouders uit elkaar gaan, de
scheiding, advocaten, gevoelens, hoe kun je jezelf helpen.
R. Gardner
Aronson, Including
ISBN 08 76 68240 9
Elisabeth Lockhorn
Kinderen over echtscheiding
een Anthosboek
In den Toren 1980
ISBN 90 6074 519 1
En wat gebeurt er dan met mij? is een boek over echtscheiding gezien door de
ogen van kinderen van zes tot twintig jaar. Een
handreiking aan kinderen in dezelfde situatie en een eye-opener voor ouders,
die niet meer weten wat er in hun kind omgaat, omdat ze de handen vol hebben
aan hun eigen problemen.
Een inleiding tot de interviews werd geschreven door H. Kits van Heijningen,
kinderpsychiater en kinderanalyticus, verbonden aan het Medisch Opvoedkundig
Bureau Centrum te Amsterdam.
R. Lichtenbelt, S. Donker
BV
Rotterdam 1980
ISBN 90 61 00178 1
Ann K. Mitchell
When parents split up - MacDonald Edingburgh 1982
Vertaald door Gemma Haggenburg 1986
Thieme Zutphen
ISBN 90 03 98575 8
Ann K. Mitchell beschrijft aan de hand van vele voorbeelden met welke situaties
en gevoelens een kind te maken krijgt als zijn ouders gaan scheiden.
Aan de hand hiervan zullen kinderen in de leeftijd van
tien tot veertien jaar hun eigen problemen kunnen herkennen en een beter
inzicht kunnen krijgen in al die verwarrende gevoelens, die meestal door dit
soort gebeurtenissen worden opgeroepen.
M.A. Nugter, M.C.P.
Schreurs
Een programma voor een kindergroep.
Te bestellen bij het secretariaat van de vakgroep
Klinische Psychologie, Psychologisch Laboratorium - kamer 659, Weesperplein 8,
1018 XA Amsterdam, 020-5253142
Edward Teyber
Helping children with divorce Lexington Books New York 1992
Vertaald door Carola Kloos 1996
Ambo Baarn
ISBN 90 263 1361 6
Edward Teyber geeft in dit boek specifieke informatie en praktische
richtlijnen, zodat ouders hun kinderen kunnen helpen bij de vragen en problemen
die door de scheiding worden opgeroepen.
Het boek is in een zeer heldere en boeiende stijl
geschreven.
Teybers visie op vraagstukken als opvoeding, gezag en omgangsregelingen is
baanbrekend.
Kind van gescheiden ouders is uitermate geschikt voor ouders, maar evenzo
voor hulpverleners die in hun praktijk te maken hebben met
echtscheidingsproblemen.
Prof. Dr. W.H.G. Wolters, hoogleraar medische kinder- en jeugdpsychologie,
schreef het voorwoord.
Margreet Wegelin
Aramith 1996
informatiefolder voor
kinderen met het thema echtscheiding
informatiefolder voor
kinderen met het thema omgangsregeling
Beide folders worden uitgegeven door het Ministerie van Justitie en zijn te
bestellen via 070-3706855
Derde jaargang nr. 1 mei
1997
Kristien Bocken
Michael wordt door zijn vader het huis uitgezet, samen met zijn moeder. Van zijn opa krijgt hij steun en langzamerhand vindt hij uit wat de
reden is en herstelt het kontakt met zijn vader.
Vanaf 10 jaar
Diane Broeckhoven
A.Browne en Annalena
McAfee
Prentenboek, voor te lezen vanaf vijf jaar.
Het rustige leventje van Winnie en haar vader verandert
als vaders nieuwe vriendin met een ondeugens zoontje komt logeren. Winnie wil ze weg hebben, maar dan mist ze ze
toch.
Pierre Cornuel
vanaf 13 jaar
Martine Delfos
Over de betekenis van echtscheiding voor jonge kinderen
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075564406
Kinderen die meemaken dat hun ouders scheiden, zijn er vaak van overtuigd dat
zij schuldig zijn aan de ruzies en de scheiding. Vooral de
eerste twee jaar hebben veel kinderen het erg moeilijk, zonder dat zij dat
altijd laten merken. Deze kinderen voelen zich dikwijls erg verantwoordelijk
voor hun ouders. Ze proberen te voorspellen wat hun ouders van hen verwachten
en proberen zich daarnaar te gedragen. Zo raken ze steeds verder verwijderd van
hun eigen gevoelens.
In dit verhaal gaat het om een jongen en een meisje waarvan de ouders
gescheiden zijn en waarbij moeizaam een omgangsregeling tot stand komt. In
aparte tekstblokken wordt een aantal problemen van de kinderen voor ouders
verduidelijkt.
Van alles twee is een voorleesverhaal voor kinderen van ongeveer 3 tot 7 jaar
dat voor ouders en hun jonge kinderen een hulpmiddel kan zijn om de
problematiek uit te leggen en bespreekbaar te maken. Ook kan het kinderen
helpen hun verwarde gevoelens onder woorden te brengen.
Miep Diekman
R.A. Gardner
Van loghum Slaterus
Trude de Jong
Peter Mayle en Arthur
Robins
Dit is een humoristisch geďllustreerd handboek voor kinderen (vanaf 6 jaar om
voor te lezen, vanaf 8 jaar om zelf te lezen).
Onderwerpen die behandeld worden: waarom trouwen mensen
eigenlijk; wat kan er fout gaan in een huwelijk; accepteren van die andere man
of vrouw; wonen bij de helft van je ouders; wie krijgt de schuld; hoe de pijn
boven te komen. Kinderen worden aangspoord hun ouders te helpen, door ze op te
vrolijken of karweitjes te doen en door soms zelf een gesprekje aan te gaan,
waardoor hun ouders snappen dat hun kind oud en wijs genoeg is om over scheiden
te kunnen praten.
A.Nuyens
Na de echtscheiding van haar ouders wil Jolanda ook een ander leven beginnen,
met een nieuwe naam. Onderweg naar het stadhuis ontmoet ze
wonderlijke mensen, waardoor ze steeds meer zin krijgt in haar nieuwe leven.
Ulf Stark
Rita Verschuur
Van Goor
ISBN 90 002 02975 9
Voor Rita brengt het einde van de oorlog geen rust in haar leven. Haar ouders zijn gescheiden en nu heeft Rita twee moeders. Het lijkt
alsof zij ook twee meisjes wordt. Bij moeder is ze keurig, bij mama
ondeugend. Eigenlijk wil Rita gewoon één meisje zijn.
Vanaf 9 jaar
Kate Petty en Lisa Kopper
De Eekhoorn BV Uitgevers 1990
Vertaling uit het Engels door Dineke de Groot
Maartje gedraagt zich heel anders, omdat ze erg in zit over de scheiding van
haar ouders.
Een prentenboek met gekleurde illustraties.
Geschikt om voor te lezen aan kinderen vanaf vijf jaar.
Carry Slee
Van Holkema & Warendorf
Floortjes vader en moeder zijn gescheiden en nu woont Floortje met haar moeder
in een nieuw huis. Ze vindt er niks aan en mist haar vader
erg. Gelukkig krijgt ze een knuffeltijger om haar te troosten. Wanneer Floortje
haar tijger Tarzan meeneemt naar het drakepad, een geheimzinnig paadje in het
bos, komt zij voor grote verrassingen te staan. Vanaf acht jaar.
Brigitte Spangenberg
Verhalen voor kinderen van gescheiden ouders
Ellen de Vries-Tijsinger
Anna Gretha Winber
Brigitte Weninger en Alan
Marks
Vier Windstreken
Een prentenboek dat sterk doet denken aan Welterusten Kleine Beer van Martin
Waddell en Barbara Firth en daardoor de sfeer van liefde en veiligheid
overbrengt.
Het jongetje Tom heeft elke keer na een weekend bij zijn
vader een boos gevoel, omdat papa dan weer weggaat. Zijn moeder troost hem met
een metaforisch verhaal over een klein beertje dat bij zijn moeder woont en af
en toe door papa beer mee uit wordt genomen om dingen te doen die hij met mama
nooit doet. Het afscheid s avonds maakt het beertje boos. Mama beer legt uit
dat papa en mama ruzie hadden, maar dat ze allebei veel van kleine beer houden.
En hij besluit om dan voortaan wat prettiger afscheid te nemen: dag papa, tot
ziens!
Voor kinderen van vier tot zeven jaar.
Jildou van der Bijl
jonge vrouwen over hun strijd tegen
anorexia en bulimia
Uit: Margriet nr. 37.
Astrid Jacobse
dramatherapie met anorexia- en boulimia nervosa patiënten
Uit: Tijdschrift voor Kreatieve Therapie nr. 3, 1993.
Norre , Vandereycken en
Jansen over anorexia en bulimia, de ambulante behandeling en een
handleiding voor therapeuten, Ron van
Outsem
1993
themanummer Zes,
juli 2000, Symfora groep
diverse artikelen over de obsesieve aandacht
voor eten
Caroline Braet
ISBN 90334-3278-0.
Een gedragstherapeutisch programma voor al wie
beroepsmatig met dikke kinderen te maken heeft.
Katharina Haverkamp
Maarssen, 1979
Karla van Leeuwen,
Werkboekje voor dikke kinderen
ISBN 903344-3280-3.
A. van Lenning
Van Gorcum, 1992
ISBN 90 255 00684.
Myriam Van Winckel
handleiding voor ouders van dikke kinderen
ISBN 90334-322222799-x.
M. Murdock
Fantasie-oefeningen met kinderen
Lemniscaat 1987
Anneke Broertjes en Marta
Stapert
Uitgave van TRANZIT Transnationaal Centrum voor Focussen en Supervisie
Jan Jansens
Oudercursus als vorm van opvoedingsondersteuning
In: Pedagogiek in Praktijk Magazine, december 2001
F. van Beek
ISBN 90 6665 363 9
F 29,75
Er wordt veel over, maar weinig met jonge kinderen gepraat. Zeker als het gaat om moeilijke zaken zoals levensvragen. Een
onderwerp waar menig volwassene nog moeilijk mee uit de voeten kan.
Hulpverleners overwonnen hun schroom en gingen in gesprek met jonge
uithuisgeplaatste kinderen. Het werden boeiende en levendige gesprekken over
het leven, verlangen naar huis, de toekomst, feestvieren, de dood, God en het leven
in een groep. Deze en andere belangrijke themas worden beschreven, gelardeerd
met veel citaten van kinderen. Daarnaast is er aandacht voor de gespreksvoering
met jonge kinderen over levensvragen en waarom dat zo vaak als moeilijk ervaren
wordt. Een boek met citaten en tekeningen van kinderen, vergezeld door concrete
handreikingen voor iedereen die met uit huis geplaatste kinderen werkt. Voor
wie niets wil missen van hun belevingswereld en levensvragen.
Fiet van Beek werkte in de jeugdzorg als maatschappelijk werker en journalist.
Zij is pleegouder en werkt momenteel als onderzoeker en projectleider bij
bureau WESP.
Jan Jansens
Gespreksvoering met kinderen tussen de vier en twaalf jaar
Jan Jansens
ISBN 90 6665 340 X
160 paginas
f 39,50
Literatuur over gespreksvoering met kinderen bestaat nauwelijks. Er is tijdens opleidingen nauwelijks aandacht voor, terwijl spreken met
kinderen voor professionals die werken met kinderen een kernactiviteit is.
In dit boek beschrijft de auteur hoe gesprekken met kinderen van vier tot
twaalf jaar gevoerd kunnen worden. Hoe krijg je ze aan de praat over wat hen
bezighoudt? Moet je praten en spelen tegelijk? Welke vraagtechnieken zijn op
welke leeftijd geschikt? Hoe schat ik de mentale leeftijd van een kind in? Hoe
zorg je dat een kind een optimale getuige is?
In dit boek is het meest recente onderzoek verwerkt tot een model van
leeftijdgewijze vormen van gespreksvoering. Het is geschikt als leerboek voor
mensen die met kinderen in de basisschoolleeftijd werken, van leerkracht of
politieagent tot therapeut.
Nicole van As en Jan
Janssens
Oudercursus als vorm van opvoedingsondersteuning
Leuven: Garant
Shlomo Ariel
S. van Arum, S. Donkers
B.A. van Arum, e.a.
Uit: Systeemtherapie, jaargang 5, nr. 1, 1993
Eliana Gil
Anniek
Thoomes-Vreugdenhil
Een onderscheid in verwaarlozingsproblematiek
Differentiatietherapie en fasetherapie
Behandelwijzen voor verwaarlozingsproblematiek
Cluckers
Dr. G. de Lange, Dekker
en van de Vegt,
orthopedagogische behandelingsstrategieën
Assen
ISBN 90 255 0064 1
Als orthopedagoog werkte de auteur jarenlang met hechtingsgestoorde kinderen. Vanuit deze ervating heeft hij de in dit boek beschreven methode
ontwikkeld om deze kinderen beter te kunnen begrijpen en ze thuis, op school of
in de hulpverlening uit hun isolement te helpen.
De Knoop is een algemene
landelijke vereniging voor ouders/verzorgers van kinderen met hechtingsstoornissen
/ geen-bodem-syndroom.
www.hoogbegaafd.nl
landelijk instituut
Ambachtsweg 19
2291 EV Wateringen
tel. 0900-8996015
www.
Marleen Schepers
Uit: Libelle
Laetitia van der Zwan
Informatiebrochure en aanvullende boekenlijst
IPH, 1995
Ambachtsweg 19, 2291 EV Wateringen, tel. 0900-8996015
J.T. Webb, E.A. Meckstroth,
S.S. Tolan
Van Gorcum
ISBN 9023233484
Pier Janssen
Kirste Boie
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties
ISBN 90 7556 424 4
36 paginas
f 19,90
Pip is een vrolijk, jong poesje dat samen met haar moeder, broertje en zussen
op de boerderij woont. Met de moeder van Pip gaat het niet
altijd goed, soms is ze zomaar heel boos en vreemd. Pip is dan altijd bang dat
er iets naars gaat gebeuren of dat ze iets verkeerd zal doen en dat mama boos
op haar wordt. Ze begrijpt er helemaal niets van totdat ze op een dag per
ongeluk vraagt of mama nog ziek is. Mama kan dan uitleggen hoe het komt dat ze
heel vervelend doet zonder dat ze het zelf wil.
Een ontroerend verhaal dat veel kan verduidelijken voor jonge kinderen met
psychiatrisch gestoorde ouders.
Tim Gladiness
Een jongetje wordt door een innerlijke stem tot kwaad aangezet.
Dit boek kan kinderen helpen om een ouder, die stemmen
hoort, beter te begrijpen.
K.O.P.P.-Signalenkaart
Uitgebracht door RIAGG Midden-Limburg, afdeling Preventie & dienstverlening
voor consultatie, informatie en advies.
Kontaktpersoon Mw. Merkus - 04750-87474
Hoe gaat het dan met de
kinderen?
Brochure voor ouders uitgebracht door het Trimbos
Instituut / LOP,
Postbus 725, 3500 AS Utrecht, 030-2971100
Brochure voor kinderen te
bestellen bij NcGv, Postbus 5101, 3502 JC Utrecht, 030-2971109
Informatie voor jongeren
van 12 tot 18 te bestellen bij NcGv, Postbus 5103,
3502 JC Utrecht, 030-2971100
Postbus 19152
3501 DD Utrecht
Infolijn 030-2306560
E-mail kindermishandeling@nizw.nl
Internet : www.kindermishandeling.nl
Advies- en Meldpunt Kindermishandeling
0900-1231230
0800-0432, een gratis
telefoonnummer (elke dag van 14.00 - 20.00 uur)
Monica Soeting
Uit: de Volkskrant 25-8-2000
Recensie over het boek Het gebroken woord , Rikki Holtmaat, Meulenhof, ISBN
90-290-6711X
Als iemand iets met je
doet, wat niet mag!
Brochure voor kinderen, uitgebracht door het Ministerie
van Justitie
Deze folder geeft
informatie wat te doen bij de signalering van kindermishandeling en is te
bestellen bij
NIZW Uitgeverij
Postbus 19152
3501 DD Utrecht
telefoon 030-2306607
E-mail Bestel@nizw.nl
A.D. Donker
Kindermishandeling en een tekort aan zorg
ISBN 90-6100-4616
H. Dorrensteyn
Den Haag 1984
Jean Jenson
Van Holkema en Warendorf
ISBN 90-269-67608
Een stap voor stap gids om de gevolgen van fysieke, emotionele of seksuele
mishandeling in de kindertijd te boven te komen.
NIZW Uitgeverij
Postbus 19152, 3501 DD Utrecht
030-2306607
bestel@nizw.nl
Hedi Alberda-Hankes
Drielsma
De boom zwijgt, de tekening spreekt
Ankh-Hermes, Deventer
ISBN 90 202 4970 3
Judith Aron
Rubin
Understanding and helping children grow through art
Van Nostrands Reinhold Company,
ISBN 0 442 277767 9
Mimi Avelingh
Christofoor, Zeist
ISBN 90 6238 546 x
Ursula Baumgardt
Kindertekeningen als spiegel van de ziel
Kosmos, Utrecht / Antwerpen
ISBN 90 215 1243 2
Rose Fleck-Bangert
Ontwikkeling en achtergronden
Lemniscaat, Rotterdam
ISBN 90 6069 986 6
Gregg M. Furth
Beeldtaal van het onbewuste
Lemniscaat, Rotterdam
ISBN 90 6069 789 8
Dit boek is in wezen een methode om de taal van tekeningen te ontcijferen. Gregg Furth beschrijft de achtergronden, de theorie en de mogelijkheden
die het analyseren van tekeningen biedt. Aan de hand van de vele afgebeelde
tekeningen neemt de auteur de lezer stap voor stap mee in de analyse.
Eveline Grabau en
Henriëtte Visser
Spelen met mogelijkheden
Van Loghum Slaterus, Deventer
ISBN 90 368 0022 6
Maria C. Jansen
De rol van expressie en communicatie in de relatie tussen mensen
Dekker en Van de Vegt, Nijmegen
ISBN 90 255 9969 9
Edith Kramer
Ad. Donker, Rotterdam
ISBN 90 6100 175 7
Simone Meykens en Gaston
Cluckers
In ontwikkelingspsychologisch en diagnostisch perspectief
ISBN 90 334 3539 x
F 34,25
De auteurs laten zien hoe men met voldoende theoretische voorkennis via
kindertekeningen een beeld kan krijgen van de belevingswijzen en kernthemas
van een kind en van de aard en ernst van mogelijke emotionele problemen. Het boek biedt een oriënterend kader in beroepsopleiding en praktijk
van klinisch psychologen en therapeuten.
F.J. Mönks en A.H.
Smitsman
Tekenontwikkeling van peuter tot adolescent; 2-18 jaar
Dekker en van de Vegt, Nijmegen
ISBN 90 255 0023 4
Ignace Schretlen
Over de ontwikkeling van het tekenen en schilderen bij jonge kinderen
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075564376
In een aantal hoofdstukken behandelt de auteur verschillende onderwerpen die te
maken hebben met de ontwikkeling van het tekenen en schilderen bij jonge
kinderen. Hij beschrijft wat er gebeurt wanneer het kind
voor het eerst gaat krabbelen en volgt de ontwikkeling gedurende de peutertijd
en de kleutertijd.
In een prettige, leesbare stijl worden ouders en begeleiders van jonge kinderen
een boeiende wereld binnengeleid. Een
heldere aanpak en veel kleurige voorbeelden zorgen voor een grote
toegankelijkheid.
Ignace Schretlen
Trude van Waarden Produkties
ISBN 90755644031
Hoe beleven kinderen de slaap? Het antwoord op deze vraag
is vastgelegd in dit boek: vierenvijftig tekeningen en een aantal schilderwerken
van kinderen tussen vier en twaalf jaar verbeelden de slaap. Ignace Schretlen
gaat in op wat het kind tekent, hoe de tekening tot stand is gekomen en hoever
je kunt gaan met interpretaties van een kindertekening. Hij maakt ook duidelijk
hoe de motorische ontwikkeling van invloed is op het tekenen.
Wilfried Smis
Studie van het schilderij bij kinderen met psychische problemen
Die keure, brugge
ISBN 90 6200 339 7
Michaela Strauss
De beeldende taal van het kleine kind
Christofoor, Zeist
ISBN 90 6238 042 5
Glyn V. Thomas en Angčle
M.J. Silk
Swets en Zeitlinger, Amsterdam / Lisse
ISBN 90 265 1318 6
Anneliese Ude-Pestel
Elsevier, Amsterdam / Brussel
ISBN 90 101 0585 7
De auteur is psychotherapeut. Het boek geeft een
beeldverslag van de behandeling van een zesjarig meisje.
Courtine Wit
Verslag van de lezing
Courtine Wit
In: Pschychologie, september 1994
Themanummer van
Tijdschrift voor creatieve therapie, 2001/4
Darja van Alten
Uit: Tijdschrift voor creatieve therapie, 2002/1
Kaat Timmerman en
Dominique van der Schoot
Een beren-aanpak.
Uitgeverij Acco, Leuven/Amersfoort 1998
Boek voor ieder die werkt met kinderen die problemen hebben bij de verwerking
van ruimtelijk-visuele informatie, zoals kinderen met NLD. De auteurs beogen
deze kinderen een andere denk- en oplossingsstrategie aan te leren. Bedoeling
is dat de kinderen hun tekorten bij de ruimtelijk-visuele informatieverwerking
kunnen compenseren.
Balans-uitgave over NLD,
gebaseerd op artikelen uit het tijdschrift Balans Belang.
Arga Paternotte
Uitgave van Landelijke vereniging Balans 1999
Duco Tellegen
Wat gaat er om in de hoofden van kinderen die getraumatiseerd zijn door oorlog?
Als ze hun ogen sluiten, komen de meest angstaanjagende
beelden naar boven. Met de film Achter gesloten ogen vertekt documentairemaker
Duco Tellegen het verhaal van vier oorlogskinderen.
Deze documentaire kwam tot stand in samenwerking met onder meer Unicef, de EO
en het NCDO.
Uitgave Icodo
(Informatie- en Coördinatieorgaan Dienstverlening Oorlogsgetroffenen) december
1995
In deze krant kun je lezen wat er met kinderen in een oorlog kan gebeuren. Er komen mensen aan het woord die in hun jeugd de Tweede Wereldoorlog
meemaakten, of kind waren in een andere oorlog en nu in Nederland wonen
Deborah
Killough Mc Guire and Donad E. Mc Guire
A pratical guide with applications, interventions and case studies
ISBN 1-56032-859-2
Dit boek gaat over ouderbegeleiding. Hoe kun je ouders bij
de speltherapie betrekken zodat dit een optimale invloed heeft op de
speltherapie met het kind.
Swets en Zeitlinger
ISBN 9026515189
Dit boek is naar aanleiding van het VKJP/NIP congres Schouders onder de
ouders verschenen (1998).
O.N. Markx, R.C. van der
Mast
ISBN 90 232 3023
Tegenwoordig wordt in de psychoanalytische psychotherapie, zoals ook in vele
varianten van psychotherapie, een centrale betekenis toegekend aan de
overdrachts- en tegenoverdrachtsverhoudingen bij het oplossen van neurotische
conflicten. In dit boek komt eerst de theorievorming rond
overdracht en tegenoverdracht in psychoanalytische psychotherapie aan de orde,
Vervolgens wordt aandacht besteed aan overdracht en tegenoverdracht bij
groepstherapie en klinische therapie. Daarna is een hoofdstuk gewijd aan deze
problematiek bij adolescenten
Preventie Jeugdzorg
Utrecht is een afdeling van Bureau Jeugdzorg Utrecht. Het
bundelt de onderdelen: Kindertelefoon, JONGERENinfoLIJN, Kinder- en
Jongerenrechtswinkel, Opvoedtelefoon, Servicebureau Preventie en het Advies- en
Meldpunt Kindermishandeling.
Servicebureau Preventie
Nijenoord 2-4, Utrecht
Postbus 9076, 3506 GB Utrecht
030-2316426
Dit bureau biedt een uitgebreid assortiment aan folders, brochures,
voorlichtingsboekjes, vdeos en vakliteratuur (over de ontwikkeling van
kinderen en jongeren, opvoedingsthemas, opvoedingsondersteuning en
jeugdhulpverlening).
Romkje Bosma, Ruud
Beunderman, Maarten Vos en Marcel van der Wal
Verslag van het bedplasproject in Amsterdam Centrum/Oud West
Na een korte inleiding over het probleem van bedplassen bij allochtone kinderen
wordt het Project Bedplassen Migrantenkinderen beschreven dat in de periode
1991 tot en met 1996 binnen Mentrum GGZ
Amsterdam werd uitgevoerd.
Murat Can
Zindelijkheidstraining voor allochtone kinderen.
Uit: Kinder- en jeugdpsychotherapie, jaargang 30, nummer 1, 2003
Ina Bakker en Margriet
Husmann
Van Gorcum / Dekker en van de Vegt
ISBN 90 232 2917 7
In Positief omgaan met kinderen worden vaardigheden beschreven die de omgang
tussen ouders en kinderen kunnen verbeteren en positiever kunnen laten
verlopen. Daarbij wordt uitgegaan van het gegeven dat een
negatieve benadering negatief gedrag uitlokt, terwijl positief gedrag juist
positief gedrag aanmoedigt. In tien
hoofdstukken worden positieve opvoedingsvaardigheden helder uitgelegd.
E.L. ten Brink
Opvoedingsvaardigheden voor ouders van peuters en kleuters
Graviant Educatieve Uitgaven
Hoe kleiner hoe fijner is een voornamelijk gedragtherapeutisch
oudertrainingsprogramma.
H. van Hasselt Mooy
SWP
ISBN 9066653787
Huilen, boos zijn, ruzie bij kinderen zijn gevoelens en gedragingen waarmee
opvoeders nogal eens worstelen. Dit boek wil hen meer
inzicht bieden in emoties die een rol spelen bij dergelijk gedrag en reikt concrete
richtlijnen aan hoe zij hier het beste mee om kunnen gaan. Daarbij ook aandacht
voor de gevoelens en gedachten van de opvoeders zelf.
A van Londen, J. Cladder,
e.a.
Werkboek met oefeningen om het zelfbeeld van uw kind te verbeteren en gedrag
positief te beďnvloeden
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90 265 1099 3
Het opvoeden van een kind is soms niet makkelijk. Dit
werkboek geeft een aantal praktische adviezen om de problemen van alledag aan
te pakken. Vier onderwerpen staan daarbij centraal: zelfbeeld van een kind,
gespreksvaardigheden, gedrags-beďnvloeding en gezond denken.
Prof. Dr. R. Lubbers
Leven en leren leven in onze tijd
Van Gorcum / Dekker en van de Vegt
ISBN 90 232 2934 7
Dit boek gaat over moderne pedagogiek. Het bevat vier
delen, die handelen over:
het waarom en waartoe van opvoeden
de weg waarlangs opvoeding plaats vindt
hoe ouders en kinderen elkaar onderweg niet kwijt raken
de opvoedkundige taak die daaruit voortvloeit.
De auteur neemt afstand van gangbare emancipatoire pedagogiek die ik-gericht
is. Hij pleit voor een pedagogiek van samen onderweg zijn, die leidt tot een
modern opvoedingsbeleid en antwoord geeft op eigentijdse opvoedingsvragen.
M. Meerum-Terwogt en
H.J.Schulze
Therorie en praktijk in ontwikkeling en opvoeding
SWP
ISBN 9066655160
Emoties bevatten een irrationele component waarop wetenschappers en opvoeders
slechts moeizaam greep krijgen. Dat neemt niet weg dat de
menselijke interactie altijd op een samenspel tussen denken en gevoel
gebasseerd is. Een gebrek aan aandacht voor de emotionele component kan daarom
verstrekkende gevoelens hebben, Dit boek verschaft de lezer een theoretisch
perspectief op de emotionele ontwikkeling (en de daarmee samenhangende morele ontwikkeling)
van kinderen en adolescenten. Maar daarnaast wordt vooral ook aandacht
geschonken aan een aantal kenmerkende problemen die tot afwijkend gedrag
leiden. Ook de rol van de opvoeder -binnen en buiten het gezin - wordt
expliciet in deze beschouwing opgenomen.
Een methode om ouders met
kinderen (0-6) te begeleiden bij opvoedingsvragen.
ISBN 9066651784
Stap voor stap 2
Een methode om ouders met kinderen (6-12 jaar) te begeleiden bij
opvoedingsvragen
ISBN 9066653256
Stap voor stap 3
Een methode om ouders van jongeren (12-18 jaar) te begeleiden bij
opvoedingsvragen
ISBN 9066653140
Bert Uittenbogaard, e.a.
SWP
Piet Weisfelt
Over de betekenis van ouder-kind relatie in een mensenleven
H. Nelissen, Baarn
Analyse van de ouder-kind relatie vanuit een aantal theoretische concepten
binnen de ontwikkelingpsychologie, persoonlijkheidsleer en systeemtheorie
Rebecca Wild
Opvoeden met respect voor de innerlijke groei van kinderen en adolescenten
SWP
ISBN 9066654481
Marieke Henselmans
Uit: Volkskrant, 14 April 2001
zo kunt U helpen
Uit: Libelle nr. 46 - 2000
website van Nederlandse
ouders met zaken die te maken hebben met het opvoeden van kinderen
site over haar pesten
campagne Gameover van de stichting
ideele reclame Sire
site door en voor mensen
die gepest zijn en voor degenen die ermee te maken hebben
hulp en info voor
scholieren, ouders en leerkrachten
heldere suggesties aan
kinderen die worden gepest
een Britse organisatie
die zich richt op het voorkomen van pesten, geweld, en andere ellende die
kinderen kan overkomen
Martine Delfos en Nelleke
Visscher
SWP
ISBN 9066653779
Als een pleegkind een pleeggezin binnenstapt komt het niet alleen. In de bagage
die het met zich meebrengt zit een eigen levens- en familiegeschiedenis. Vaak
is het ook een bagage met de nodige negatieve ervaringen. Hoe moet je het
gedrag plaatsen? Vooraanstaande Nederlandse deskundigen en
ervaringsdeskundigen laten in dit boek zij aan zij hun licht schijnen op
verschillende gedragsproblemen.
op de studiedag over
poppen 25 september 1999 (cassettebandje)
Marjo Smits
Scriptie, juni 1981
Pier Prins en Noëlle
Pameijer
Richtlijnen voor diagnostiek, indicatiestelling en interventie
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 902651610 X
In dit boek worden zowel protocollen behandeld met betrekking tot diagnostiek
en behandeling in het algemeen als ook protocollen bij veel voorkomende
specifieke problemen. Aan bod komt onder andere de
behandeling van ADHD, oppositioneel en agressief gedrag, angst, depressie,
autisme en aan autisme verwante stoornissen, eetstoornissen, acute traumatisering
en seksueel misbruik.
Themanummer van
Tijdschrift voor creatieve therapie, 2001/4
Darja van Alten
Uit: Tijdschrift voor creatieve therapie, 2002/1
Uit: Libelle
Ingrid Dekker
Uit: Weekeinde 10 Januari 1998
Een artikel over een borderline-patient.
Wim Köhler
Cultureel supplement NRC Handelsblad, 27 Maart 1998
Loeke van der Sandt
Uit: Zes, november 1997
Ada Krale
Uit: Zes, april 1999
Ruud Beunderman
Uit: Kinder- en Jeugdpychotherapie, jaargang 30, nummer 1, 2003
Martine Delfos
stoornissen en belemmeringen, een naslagwerk voor hulpverleners
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90-265-1446-8.
Martine Delfos
Angst, agressie, depressie en ADHD. Een biopsychologisch
model met richtlijnen voor diagnostiek en behandeling
Swets en Zeitlinger Publishers
ISBN 90-265 1680 0
Beverly
James
Lexington Books
ISBN 0-669-20994-5.
J.A.R. Sanders-Woudstra,
F.C. Verhulst, H.F.J. de Witte
psychotherapie en behandeling
1995
ISBN 90-232-30140.
F. Verheij en F.C.
Verhulst
behandeling en begeleiding
1996
ISBN 90-232-3039-6.
F. Verheij, F.C. Verhulst
1996
ISBN 90-232-31130-9.
F.C. Verhulst
1994
ISBN 90-232-2835-9.
F.C. Verhulst, F. Verheij
onderzoek en diagnostiek
1992
ISBN 90-2332-2671-2.
Liet de Vries
hulpverlenen in emotioneel bedreigende situaties
Nelissen, Baarn, 2000
ISBN 90-244-1446-6.
R. Vuijk
ontwikkelingspsychologische studie naar de effecten voor kinderen van het opgroeien in moeilijke
gezinssituaties
De Tijdstroom
ISBN 90-352-15621.
Uitgave Stichting
maandblad Klik, 1994, Utrecht.
Over curatele, mentorschap, geldbeheer en andere
juridische kwesties waarmee verstandelijk gehandicapte mensen mee te maken
hebben
Ad den Held
Uit: Libelle Helpt 2.
Jan Terlouw.
Voor alle kinderen, de 10 rechten van
het kind
Othellodreef 95
3561 GT Utrecht
E-mail: info@achterderegenboog.nl
telefonische hulp en advieslijn: 030-2334141
maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur
zakelijke lijn: 030-2368282
maandag t/m vrijdag van 9.00 tot 13.00 uur
Bij de stichting is een uitgebreide literatuurlijst over dood en rouw voor
kinderen, jongeren, ouders en hulpverleners op te vragen.
040 2260450
Dit bureau verzorgt verschillende publicaties voor kinderen, jongeren en hun
ouders of verzorgers wanneer er sprake is van verlies door de dood.
Oude Gracht
Postbus 13189
3507 LD Utrecht
030-2343868
Bij de stichting is een uitgebreide literatuurlijst Kinderen en de dood
verkrijgbaar evenals de Gids na een overlijden, een handleiding voor
nabestaanden voor zakelijke beslissingen en voor de verwerking van het verlies.
Postbus 418
1400 AK Bussum
Zuiderzeestraatweg 199
3849 AE hierden
0341-451841
Ellen Danhof
Uit: Libelle
Michaja Langelaan
Recensie over het boek Vandaag neem ik een snipperdag door Anneke Vriens en
Carla Versteeg. Een ervaringsverhaal in eerste instantie
bedoeld voor leerkrachten en ouders.
Ester Mijnheer
Een interview met Annet Weijers over traumaverwerking bij kinderen.
huilen aan de buitenkant
of aan de binnenkant door, Karaleela Oderkerk
Lezing gehouden op 14-12-1996 voor de NVVS
Marian Vullers
Uit: Amersfoortse Courant 27-5-1995
Courtine Wit
Recensie over het boek Een verlies voor altijd. De
levenslange invloed van de vroege dood van een ouder geschreven door Maxine
Harris
In deze film wil de
12-jarige Maurits (Olivier Tuinier) niet accepteren dat zijn moeder is
overleden. Aan zijn vader een chaotische schilder
heeft hij niets. Pas als Maurits leeftijdsgenootje Moniek ontmoet, leert hij
zijn emoties uiten. Met mooie opnames van de seizoenswisselingen geeft
regisseur Peter van Wijk het verwerkingsproces geloofwaardig weer.
Ponette van de Franse regisseur Jacques Doilon gaat over een kind dat moeders
dood niet kan verkroppen en uiteindelijk alleen moet verwerken; de goedbedoelde
verklaringen van vriendjes en familie zijn voor deze kleuter erg verwarrend.
Maxime Harris
De levenslange invloed van de vroege dood van een ouder
Uitgeverij Bert Bakker
A. Ladan, H.
Groen-Prakken
ISBN 90 232 3170 8
Reeks Nederlands Psychoanalytisch Instituut
Dit boek wil duidelijk maken hoe kinderen rouwen en welke risico´s zij daarbij
kunnen lopen. Allereerst wordt ingegaan op hoe het begrip
dood zich bij kinderen ontwikkelt. Daarnaast komt aan bod wat in bepaalde
gevallen nodig is om een gestagneerd rouwproces op gang te helpen en wat in dit
verband de betekenis kan zijn van de ouderbegeleiding. Vervolgens wordt aan de
hand van verschillende gevalsstudies een aantal stoornissen in de ontwikkeling
beschreven die op kunnen treden wanneer een kind met de dood wordt
geconfronteerd. Ook komt aan de orde wat de betekenis kan zijn van ziekte of overlijden
van de therapeut en wordt aandacht besteed aan de problematiek van het
vervangkind. Tenslotte wordt de vraag uitgewerkt of en hoe kinderen door hun
omgeving in staat worden gesteld om te rouwen.
Annet Weijers en Petra
Penning
Een boek om kinderen en jongeren te helpen bij een verlies
ISBN 90 9014574 5
Een praktisch boek .....
Een boek met methoden .....
Een boek vol concrete handvaten .....
(Uit: Voorwaard auteurs)
J. William Worden
Gids voor hulpverleners en therapeuten
ISBN 90 265 1199x
Praktische gids voor de hulpverlening na een sterfgeval. Behandelt
de stadia in het normale rouwproces, de diagnose van pathologisch verdriet en
de verwerking van specifieke soorten verlies zoals na suďcide, wiegedood en
sterfgevallen door aids. Met een trainingsprogramma voor het ontwikkelen van
vaardigheden van hulpverleners.
Uitgegeven door
Vereniging Van Speltherapeuten
november 1996
Postbus 9017
6800 DW Arnhem
tel: 026-3226555
Raden voor de Kinderbescherming verwijzen naar hulpverlenende instanties of
kunnen verzoeken om het uitspreken van kinderbeschermingsmaatregelen.
Stadhouderslaan 57
3583 JD Utrecht
tel: 030-2516098
Zoutmanstraat 44
2518 GS Den Haag
070-3606078
Laan Copes van Cattenbugh
72
2585 GD Den Haag
tel: 070-3507011
De VKM is geen hulpverlenende instantie maar beschikt over een landelijk
netwerk van preventiemedewerkers die zowel voor een breed publiek als voor
specifieke doelgroepen bijeenkomsten verzorgen.
Kruisstraat 1
5211 DT ´s-Hertogenbosch
tel: 073-6128821
De FIOM biedt psycho-sociale hulp aan seksueel misbruikte meisjes / vrouwen en
moeders van seksueel misbruikte kinderen.
bij een vermoeden van
seksueel misbruik
Uit: MGv 5-89
Vanda Borgart
Beeldende creatieve therapie met slachtoffers van seksueel misbruik, een
onderzoek naar triggereffecten
Uit: Tijdschrift voor Creatieve Therapie 1996/1
Francien Lamers-Winkelman
signalering van seksueel
misbruik bij jonge kinderen, Francien Lamers-Winkelman
Uit: Incest en Hulpverlening, Baartman
Woert Gianotten
Ria Verschueren
Uit: Tijdschrift voor Orthopedagogiek, Kinderpsychiatrie en Klinische
Kinderpsychologie, 20, 1995
H. Baartman e.a.
Acco, 1990
ISBN 90 5256 021 8
Francien Lamers-Winkelman
en I. Bicanic
SWP
Een werkboek voor kinderen die seksueel misbruik hebben meegemaakt
ISBN 90 6665 345 0
Therapeutenhandleiding bij een werkboek voor kinderen die seksueel misbruik
hebben meegemaakt
ISBN 90 6665 346 9
Een werkboek voor ouders van seksueel misbruikte kinderen
ISBN 90 6665 347 7
Therapeutenhandleiding bij een werkboek voor ouders van seksueel misbruikte
kinderen
ISBN 90 6665 348 5
De therapeutenhandleiding beschrijft de opzet en uitwerking van een
gestructureerde groepstherapie voor kinderen van 4 tot en met 12 jaar die
seksueel misbruikt hebben meegemaakt.
Per sessie wordt stap voor stap beschreven hoe een thema,
zoals bijvoorbeeld schuld en schaamte, boosheid, nachtmerries en geheimen, kan
worden behandeld. Voor de uitwerking van ieder thema worden verschillende
mogelijkheden, praten, tekenen, toneelspelen, bewegen enz., uitvoerig
beschreven.
In het losbladige werkboek voor de kinderen kan het kind lezen, schrijven en
tekenen over de thema´s die aan de orde zijn gekomen.
Ook de therapeutenhandleiding voor de begeleiding van ouders van seksueel
misbruikte kinderen geeft een stap voor stap overzicht van de opzet en
uitvoering van een groepsbegeleiding van de niet misbruikende ouders.
Het losbladige werkboek voor de ouders geeft hen informatie over allerlei aspecten
van seksueel misbruik, over hoe te reageren als het kind thuis komt van
therapie, over normaal en abnormaal seksueel gedrag en vele andere zaken.
De handleidingen en werkboeken zijn geschreven voor de behandeling van seksueel
misbruikte kinderen in een groep, maar zijn ook goed bruikbaar voor individuele
therapie.
H. Baartman
Ontwikkeling in diagnostiek, hulpverlening en preventie met betrekking tot
seksueel misbruik van kinderen
SWP, 1995
Jos van den Broek
Ambo, 1991
ISBN 90263311354
Frits Bruinsma
Handboek opvang en behandeling bij actuele incest
SWP 1994
ISBN 90 6665 109 1
Heleen Woelinga
Treska van Aarde
1992
ISBN 9066650672
Literair / beeldend ego-document van een vrouw met incestervaringen op zeer
jonge leeftijd.
Marie-Franche Botte
Standaard Uitgeverij / Van Reemst Uitgeverij
ISBN 90 410 9028 2
In dit boek laat Marie-Franche kinderen zien dat er onderscheid is tussen goede
en slechte bedoelingen van mensen, tussen onschuldige en gevaarlijke situaties.
En hoe ze voor zichzelf kunnen opkomen.
Martine Delfos
Seksuele voorlichting aan kinderen over seksueel misbruik.
Omdat seks voor volwassenen iets anders is dan voor
kinderen kunnen seksuele dingen die volwassenen leuk vinden, bij kinderen heel
vervelend voelen en vies of stom. In heldere taal legt Martine Delfos uit hoe
je als kind in een complex web van machtsmisbruik op seksueel gebied, schaamte-
en onlustgevoelens terecht kan komen, En ze vertelt wat je eraan kan doen. Hoe
je het kan stoppen. Achterin het boek zijn adressen en telefoonnummers
opgenomen. Vanaf 10 jaar.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties, Bussum
Over seksueel misbruik bij jongens.
ISBN 90 6386 114 1
Peter weet niet hoe hij dat vervelende gedoe van zijn stiefvader moet stoppen.
De schoolarts gaat hem daarbij helpen.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties, Bussum
Over seksueel misbruik bij meisjes.
ISBN 90 6386 113 3
Marijke weet niet hoe zij dat vervelende gedoe van haar stiefvader moet
stoppen. De schoolarts gaat haar daarbij helpen.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties, Bussum
ISBN 90 6386 115 X
Over kinderen die andere kinderen seksueel misbruiken.
Maarten en Jan hebben een hut gebouwd. Marieke wil hem
graag zien, maar de hutregels zijn heel vreemd.
Katrin Meier en Annette
Bley
Uitgeverij de Vries-Brouwers
ISBN 90 5341 334 0
Het verhaal gaat over Marjolein en haar Knuffel(hond) die lange fluisteroren
heeft waarin Marjolein al haar geheimpjes vertelt. En zo
hoort Knuffel van Marjolein ook haar vreselijke geheim: een vriend van mama wil
haar steeds knuffelen en hij raakt haar aan op rare plekjes en doet haar pijn!
Knuffel is dan zo boos dat hij opeens kan praten: Slechte geheimen mag je
gerust verraden, want daar krijg je buikpijn van en verdriet. Je hebt hulp
nodig!. Marjolein besluit naar de lieve buurvrouw te gaan. Ze is opgelucht als
ze alles veteld heeft.
Het boek is in zachte tinten getekend. De bladzijden waarin het misbruik
wordt onthuld kunnen confronterend zijn:
de tekeningen zijn zeer gedetailleerd.
Jan Baan, Rachel
Frankenhuis, Germa de Jong
Pharos
Nonverbale lesmethode voor het vergroten van de sociaal-emotionele weerbaarheid
van asielzoekerskinderen
A.M. Collot
d´Escury-Koenings
Denken over anderen, dat kunnen kleuters ook
Swets en Zeitlinger
ISBN 90 265 1522 7
Dit boek biedt een methode waarbij kleuters de gelegenheid krijgen zich in de
gedachten en gevoelens van anderen in te leven. In
achtentwintig rollenspelletjes komen emoties van toenemende complexiteit aan
bod, in situaties die voor kleuters gemakkelijk herkenbaar zijn. Door zich te
oefenen in het uitbeelden en herkennen van emoties, doen zij steeds meer
ervaring op in het rekening houden met de gevoelens en gedachten van anderen.
A.M. Collot
d´Escury-Koenings, T. Snaterse, E. Mackaay-Cramer
Indicaties, effecten, knelpunten
Swets reeks Psychologie & Praktijk, 1998
ISBN 90 265 1445 X
In de loop van de tijd zijn veel sociale vaardigheidstrainingen en
lesprogramma´s ontwikkeld om sociaal onaangepast gedrag te veranderen. Dit boek geeft een overzicht daarvan. Daarnaast worden in de bijdragen
antwoorden gegeven op vragen als: welke kinderen kunnen sociaal vaardig genoemd
worden en welke niet; hoe wordt de diagnose sociaal onvaardig gesteld;
wanneer helpen sociale vaardigheidstrainingen; moeten sociale
vaardigheidstraining voor allochtone kinderen qua vorm en inhoud aangepast
worden; wat de effecten van deze trainingen op korte en lange termijn.
Een groepstraining voor
sociaal incompetente kinderen met een ontwikkelingsachterstand
Graviant Educatieve Uitgaven
Esdoorlaan 15, 7004 BA Doetinchem, tel. 0314-345400
Een volledig uitgewerkt praktisch programma voor zwakbegaafde en licht- tot
matig verstandelijk gehandicapte kinderen en jongeren met problemen in de
sociale interactie.
Ontwikkeld binnen Hondsberg
Peter Dijkshoorn, Welmoed
Pietersen en Gerard Dikken
Een groepsbehandeling voor PDD-NOS-kinderen en hun ouders
Swets en Zeitlingern Publishers
ISBN 90 265 1530 8
Dit programma is gericht op de begeleiding van zowel kinderen met een atypische
pervasieve ontwikkelingsstoornis als hun ouders in gescheiden groepen. De ouders leren omgaan met de zwakke plekken die hun kind heeft.
Psycho-educatie naast cognitief-gedragstherapeutische technieken, bevorderen
dat ouders en kinderen na deelname aan dit programma een toegenomen, reëel
beeld van de eigen kracht en mogelijkheden hebben.
Deze uitgave biedt een direct bruikbaar en compleet uitgewerkt
behandelprogramma met onder meer een draaiboek, huiswerkopdrachten,
voorbeeldbrieven en formulieren. Naast groepsbehandeling geeft dit programma
ook veel suggesties voor de individuele begeleiding van kinderen en hun ouders,
De methode is met aanpassingen eveneens bruikbaar voor bijvoorbeeld
ADHD-kinderen.
H. Gubbels
Swets Tests Publishers
ISBN 90 265 1616 9
Leer samen spelen met Tim en Flapoor is een sociale vaardigheidstraining voor
kinderen van zes tot tien jaar met uiteenlopende sociale problematiek. De training is vanuit de praktijk ontstaan en is gebaseerd op de
training Bang zijn voor andere kinderen van Ringrose en Nijenhuis (1986). De
training bevat 15 bijeenkomsten die op speelse wijze worden weergegeven en
beschreven in een handzaam werkboek. Alle ingrediënten zijn aanwezig om direct
aan de slag te gaan, terwijl de methode ook voldoende ruimte biedt voor
persoonlijke aanpassingen.
Jooske Kool
Acco
ISBN 90 334 4558 1
Een training in sociale weerbaarheid voor kinderen van 7 tot 12 jaar en hun
ouders.
Anne-Mieke Kruuk
Graviant Educatieve Uitgaven
Dit programma is ontwikkeld voor kinderen die ondanks klassikale programma´s
over pesten en sociale weerbaarheid, behoefte hebben aan nog wat extra
ondersteuning hierin. Het programma is het meest effectief
voor kinderen uit de bovenbouw (vanaf ongeveer 9 jaar) die moeilijkheden
ondervinden in het contactleggen en samenspelen met leeftijdgenoten.
R. Reenders, W. Spijker
Een training in sociale cognities en sociale vaardigheden
ISBN 90 232 3156 2
Een trainingsmethode voor kinderen van 8 tot en met 12 jaar die problemen
hebben in het contact met leeftijdsgenoten. Als ingang van
werken is gekozen voor sociale cognities - waardoor kinderen bewuster worden
van hun eigen wijze van reageren - en sociale vaardigheden, in plaats van
inzichtgevende behandeling. De methode is geschikt voor toepassing bij
ambulante en (semi-)residentiële jeugdhulpverleningsinstellingen, centra voor
kinderpsychiatrie en in het speciaal onderwijs.
H.J. Ringrose en E.H.
Nijenhuis
Wolters-Noordhoff
ISBN 90 01 75851 7
De auteurs hebben jarenlange ervaring met de individuele en groepsgewijze
behandeling van sociale incompetentie bij kinderen. In dit
boek hebben zij uitvoerig beschreven hoe een dergelijke behandeling in zijn
werk gaat. Zij gaan uit van sociaal-leertheoretische principes en van gegevens
uit empirisch onderzoek.
Erik Verliefde, Ginette
Janssens en An Boogemans
Handleiding voor jongerenbegeleiding
Video: ISBN 90334-3505-5
Handleiding: ISBN 90334-3504-7
Iets vragen- luisteren - een kort gesprekje voeren - nee zeggen - iets
bespreken - kritiek krijgen - kritiek geven - boosheid uiten - teleurstelling
uiten - compliment geven .......... Dit videopakker met
begeleidend handboek biedt leerkrachten, hulpverleners en ouders een concreet programma
om jongeren tussen 11 en 18 jaar sociale vaardigheden bij te brengen en te
onderhouden.
Cynthia Voigt
Lemniscaat
Het boek geeft een indruk van de gedachtenwereld van een misbruikt meisje met
al haar twijfels en onzekerheden en de overlevingsmechanismen die haar op de
been houden.
C. West
De Kern, 2000
ISBN 9032507192
Eerste persoon meervoud is een aangrijpend verhaal waaruit blijkt hoe diep de
wonden zijn die door seksueel misbruik in een kinderziel geslagen worden.
E. Bomhof en N. Trossel
Amersfoort / Leuven, Acco 1989
ISBN 90 334 9047 1
De auteurs dragen tal van tips en methodieken aan waarmee spel in
(leef)groepssituatie een geďntergreerd onderdeel kan worden van de totale
benadering van kinderen in deze situaties. Hun benadering
is praktisch: naast algemene informatie over spelmaterialen, speelhoeken,
observatie en begeleiding treft de lezer in een apart deel gedetailleerd
uitgewerkte spelsuggesties aan.
R. de Bruin Beneder
Muiderberg 1992
(boekbespreking in themamap aanwezig)
G. Cluckers, S. Meykens,
e.a.
Van Loghum Slaterus, Deventer 1986
ISBN 90 6001 941 5
Het eerste hoofdstuk van deze uitgave biedt een theoretisch kader waarbinnen de
psychodynamische ik-steunende kindertherapie wordt geplaatst. In de volgende hoofdstukken tonen de auteurs in detail hoe men deze
principes in de praktijk vorm kan geven.
V. Axline
Ballantine Books, New York
ISBN 0 345 30335 0
An intensely pratical book that gives specific illustrations of how therapy can
be implemented in play contacts, and tells how the toys of the playroom can be
vivid performers and aids in growth.
The case histories in this book are true. Axline has taken them from the rich
mine of verbatim case material of children referres for playtherapy. These
children range in age from four years to twelve, and their problems cover the
wide spectrum of maladjusted youngsters - the hostile child, the withdrawn
child, the dependent child and the handicapped child.
J. Hellendoorn
Een vorm van kinderpsychotherapie
Van Loghum Slaterus, Deventer 1981
ISBN 90 6001 710 2
Beeldcommunicatie is een vorm van kinderpsychotherapie die in Nederland werd
ontwikkeld vanaf circa 1950. De methode is niet afgeleid
van een oorspronkelijk voor volwassenen ontworpen therapeutische methode, maar
is vanaf haar ontstaan geheel op kinderen gericht en afgestemd geweest. In dat
opzicht neemt zij tussen de andere kinderpsychotherapieën een unieke plaats in.
Kenmerkend is het speciale gebruik van allerlei verbeeldende technieken, in het
bijzonder het verbeeldende spel en de betrokkenheid van de therapeut daarin.
Dit boek beoogt in de eerste plaats een systematische inleiding te geven over
de theorie en de werkwijze van de beeldcommunicatie als therapeutische methode.
Hieraan wordt in deel 1 aandacht geschonken. In deel 2 worden de besproken
principes geďllustreerd met behulp van een tweetal casusbeschrijvingen. Deel 3
tenslotte besteedt aandacht aan het wetenschappelijk onderzoek van de
beeldcommunicatie binnen het kader van psychotherapieresearch in het algemeen.
Heleen Niemeyer-Hesselink
Speltherapie als hulp voor ouders en kind
Kosmos, Utrecht/Antwerpen 1992
ISBN 90 215 1645 4
In dit boek geeft de auteur helder en duidelijk aan, welke gedragsmoeilijkheden
van kinderen (en opvoedingsproblemen van ouders) kunnen worden behandeld. Aan
de hand van individuele therapie, speltherapie en verbeeldinsvormen,
gesprekstherapie en beloningssystemen maakt zij duidelijk waar ouders en
kinderen baat bij kunnen hebben.
J. Hellendoorn, I. van
Berckelaar-Onnes
Groningen 1991
J. Helllendoorn, e.a.
Bijdragen tot de beeldcommunicatie
Van Loghum Slaterus, Deventer 1985
ISBN 90 6001 832 0
Deze bundel kan worden beschouwd als een vervolg op Beeldcommunicatie. Een vorm van kinderpsychotherapie. In Therapie, kind en spel worden
bepaalde aspecten van de methode nader belicht in bijdragen van diverse
auteurs.
Deel 1 gaat in op de methodiek. Onder andere komen aan de orde: de
therapeutische betekenis van spel, de relatie therapie-pedagogiek, het
kernbegrip beeld, de indicatiestelling, de begeleiding van de ouders en de
vele keuzen waarvoor een kindertherapeut zich gesteld ziet.
Deel 2 bevat casuďstiek, waarbij gestreefd is naar variatie in de problematiek
en in de achtergrond van de betrokken kinderen en hun gezin, maar ook in het
verloop van de therapie. Naast de informatie over de werkwijze en de
bruikbaarheid van de methode geeft dit deel ook zicht op de diversiteit en de
eigenheid van de beelden waarin de kinderen hun beleving vormgeven.
In deel 3 wordt verslag gedaan van een onderzoek onder beeldcommunicatie-therapeuten
naar hun ervaringen met deze methode.
A. Biessels-Smulders, P.
Wagenborg
Swets en Zeitlinger, Amsterdam/Lisse 1990
ISBN 90 265 1077 2
Deze bundel verscheen ter gelegenheid van het tienjarig bestaan van de Sectie
Speltherapeuten van het NGBZ. Behalve een theoretisch
gedeelte over de verschillende richtingen binnen de speltherapie zijn negen
gevalsstudies opgenomen.
L. van Rossum
Het methodisch handelen van speltherapeuten
Amersfoort, Vereniging ´s Heeren Loo 1993
ISBN 90 73038 08 1
(boekbespreking in themamap aanwezig)
V. Axline
Bosch en Keuning, Baarn 1971
ISBN 90 246 4079 2
Het gevecht van een emotioneel gestoord kind op zoek naar de eigen identiteit
door middel van psychotherapie.
Marc A. Nemiroff en Jane
Annunziata,
Van Gorcum, Assen / Maastricht 1993
ISBN 90 232 2787 5
Dit boek is bestemd voor kinderen van ongeveer vier tot tien jaar, voor wie
psychotherapie wordt overwogen. Het kan een hulpmiddel
zijn om het proces van psychotherapie aan hen te verduidelijken. Het boek
belicht vele vragen en zorgen van kinderen over therapie.
De volgende onderwerpen komen o.a. aan bod: hoe je kunt zien dat een kind
problemen heeft, hoe een kind in behandeling komt, de vertrouwelijkheid, hoe de
spelkamer eruit ziet, hoe een kind in de loop van een therapie vooruitgaat, hoe
een behandeling wordt afgesloten.
Aan het einde van het boek worden aan ouders en opvoeders meer gedetailleerde
gegevens over de redenen voor verwijzing verstrekt.
M.J.M.Th. Gudde
Uit: Kinder- en jeugdpsychotherapie nr 4, 1994
volgens de methode van
Dora Kalff, Jellemieke Hees-Stouthamer
Uit: Speelblokken 7
Riet van der Heijden
Uit: Speciaal onderwijs, jaargang 70, nr 3
een hoofdstuk apart,B.
van Hulzen
Uit: Kinder- en jeugdpsychotherapie nr 3, 1994
Speltherapie
Nr. 40, 1997
J.E.L.J. Vandeputte
Aan de hand van een bespreking van boeken en artikelen, die verschillende
opvattingen over het gebruik van spel in psychotherapie behandelen, wordt één
discussiepunt nader uitgewerkt, namelijk de mate waarin de psychotherapeut spel
verwoordt, hoe hij spel verwoordt en/of de verwoording binnen het spel blijft. Enkele stellingen van D. W. Winnicott worden aangehaald om de
opvattingen van de beeldcommunicatie en zienswijze van de psychoanalytische
theorie naast elkaar te plaatsen.
B. Bettelheim
Servire, 1993
W. Cranen
De Toorts, 1994
M. Uyldert
De Driehoek, 1997
V. Kast
Lemniscaat 1987
G. Ortner
De Driehoek, 1994
A. Buerman en P. de Vet
Het gebruik van regelspelen en therapeutische spelen in de kinderpsychotherapie
Centrum voor
ErvaringsGericht Onderwijs
Vesaliusstraat 2
3003 Leuven, België
032 016/325790
(Paul Bouw, Bosveld 327, 5403 AL Uden, 04132-68217)
Het grote
rivierenziekenhuis Dordrecht
Mevr. Bras 078-6322702
Graviant educatieve
uitgaven
Het bordspel is ontwikkeld voor jongeren in de leeftijd van 12 tot 18 jaar. Het doel van het spel is op een speelse wijze in gesprek te komen met
de jongere; informatie te verkrijgen over zijn beleving en visie; diagnoses te
kunnen ondersteunen met informatie van de jongere zelf; aanknopingspunten te
vinden voor begeleiding en gehandeling.
Er is een set met items voor jongeren met ADHD; een tweede voor jongeren met
PDD-nos. De derde set ondersteunt de training van sociale vaardigheden aan deze
jongeren.
Yvonne van Meteren en
Margot Pieters
De knuffelkaartjes zijn bedoeld voor kinderen in de leeftijd van 6 tot 12 jaar
als inzichtkaartje, als steuntje in de rug of gewoon als knuffeltje tussendoor.
Ook kunnen ze dienen als uitgangspunt voor een gesprek of
het maken van een tekening. Een mooi en speels hulpmiddel om het kind beter te
leren kennen en begrijpen. Het boekje is bedoeld als aanvulling c.q.
completering van de kaartjes.
Sartorius
Uitgever en importeur
Erik Satiestraat 1
1323 SL Almere
036-5363812
Het Ojeman Wereldspel materiaal ziet er uit als speelgoed. Een zak met ca. 160 elementen, bestaande uit: huisjes, boompjes,
beestjes, bouwmateriaal.
Het wordt gebruikt als een onderzoeksinstrument. Het biedt de mogelijkheid,
mits op de juiste manier toegepast, eventuele taal- em leesproblemen te
signaleren
vertel het door!,Odra
Buijs en Lisette van der Poel
SWP Publishers, 2001
ISBN 90 6665 427 9
Het boek is samengesteld door Centrum Spelmethodiek van de Hogeschool van
Utrecht dat jaarlijks de Spel werkt-dag organiseert, een studiedag waarin
spel in al zijn verschijningsvormen centraal staat. Het
thema in 2001 was: Spel werkt, vertel het door! In dit boek treft u de
theoretische of methodische onderbouwingen van de workshopsleiders op deze
studiedag. De auteurs vertellen hoe je een verhaal kunt inzetten ter
ondersteuning van de ontwikkeling en ontplooiing van kinderen, hoe kinderen
én volwassenen middels spel hun verhaal vertellen en ze reiken technieken en
methodieken aan in het bedenken en vertellen van verhalen. Ieder spel laat een
verhaal zien en verhalen vertellen is keer op keer een spel.
L. Depondt, M. Kog, e.a.
Ervaringsgericht werken met verhalen en prentenboeken rond gevoelens van jonge
kinderen
Reeks Kleuteronderwijs, nr. 2
Een nagenoeg onuitputtelijke reeks van praktijkervaringen toont het aan:
prentenboeken en verhalen zijn van onschatbare waarde om kindern van 2 tot 6
beter te leren omgaan met gevoelens en emotionele problemen. Het is een middel dat kinderen ook heel erg aanspreekt.
In deze gids krijgt men in een oogwenk een zicht op een ruim aanbod van titels.
Ze staan geordend per gevoelsthema zodat men rond een bepaalde situatie
makkelijk een gepast boek kan terugvinden.
Alisa Gersie en Nancy King
Een werkmethode voor het stimuleren en ontwikkelen van de creativiteit, de
verbeeldingskracht en het expressievermogen van mensen
GGZ Select, Amsterdam 1996
De auteurs hebben uit alle delen van de wereld mythen en legenden verzameld en
deze geordend in zeven thema´s. Deze thema´s weerspiegelen de belangrijkste
ervaringen van het menselijk bestaan. Deze verhalen
stellen ons in staat onze eigen ervaringen te koppelen aan die van de mensheid.
De schrijfsters geven aan hoe de mythen en legenden gebruikt kunnen worden om
onze verbeeldingskracht en ons uitdrukkingsvermogen te stimuleren. De
oefeningen kunnen zowel in groepsverband al individueel worden uitgevoerd.
Nico Knijnenburg
Uit: Spel werkt Odra Buijs
Phaedon 1993
Nico Knijnenburg
Uit: Spel werkt, leer spelen Odra Buijs
1997
Jacoba Krul - de Ruiter
SWP
ISBN 906665354X
Dit voorleesboek is bedoeld als hulpmiddel bij het praten met en behandelen van
kinderen die met een, of meerdere problemen te maken hebben, Problemen als
(pathologisch) liegen, stelen, maar ook agressie, misbruikt zijn, slachtoffer
van incest. Bij de voorleesverhalen biedt de auteur
deskundige informatie, zowel theoretisch als praktisch voor degene, die de
verhalen voorleest.
Dr. A. van Londen, drs. K. van Petersen
Omgaan met emoties, angst, boosheid, jaloezie en rivaliteit bij kleine kinderen
(dit boek wordt niet meer uitgegeven,
nog wel te verkrijgen in de bibliotheek)
In dit boek hebben de schrijvers éénentwintig metaforen / verhaaltjes
opgeschreven die door de ouders aan kinderen voorgelezen kunnen worden. Er is
een handleiding bij om te bepalen welk verhaal geschikt is bij welk
probleemgedrag. Door deze verhaaltjes kunnen ouders met een kind doorpraten
over herkenbare, maar verhulde problemen en gevoelens; de oplossingen kunnen
voor het kind een handreiking zijn.
De verhalen sluiten aan bij de belevingswereld van kinderen van vijf tot tien
jaar.
Jeanne Meys
Spel en verhaal als hulp voor kinderen met problemen
ISBN 90 6238 547 8
Brigitte Spangenberg
Christofoor Uitgeverij
ISBN 9060384644
Verhalen doen wonderen. Ze laten kinderen voelen dat er
altijd een uitweg is uit moeilijkheden en dat je de loop van de gebeurtenissen
zelf kunt beďnvloeden.
Als kinder- en gezinstherapeute maakt Brigitte Spangenberg de moeilijkheden van
kinderen van dichtbij mee. Ze schreef verhalen rond de meest voorkomende
thema´s: angsten, stress, verlegenheid, agressie, eenzaamheid, scheiding,
verlies, verdriet enzovoort.
Spangenberg laat zien wat deze verhalen doen. Zij beschrijft ook hoe je zelf
verhalen kunt verzinnen, die precies op de situatie van jouw kind zijn
toegesneden. Een boek vol ideeën en adviezen voor ouders, opvoeders en
leerkrachten.
Pim Steerneman
Uitgeverij Garant
ISBN 90 5350 709 4
Vijf verhalen met achtergrondinformatie voor ouders / opvoeders over o.a.
pesten, scheiden, dood en seksueel misbruik.
Lies de Werdt
Speltherapie met seksueel misbruikte jongens
HvU Press Utrecht
ISBN 90 5723 038 0
Op zeer indringend wijze doet Lies de Werdt verslag van de speltherapie aan
Jos, een achtjarige seksueel misbruikte jongen.
Naast een theoretisch kader krijgt de lezer veel concrete
voorbeelden aangereikt, die een handvat kunnen bieden in het werken met
seksueel misbruikte jongens.
Lies Stelt in haar werken de beeldcommunicatie en een narratieve (verhalende)
benaderingswijze centraal. De beeldcommunicatie kan gebruikt worden om de
gedragsmanifestaties die uit het misbruik voortvloeien (erotiserend gedrag,
behoefte aan controle en macht) een andere betekenis te geven.
Eileen Cadman
De Vries Brouwers
Prins Norbert is een verschrikkelijke klier. Hij doet
niets liever dan pesten en vechten. Zijn zusje Prudentia neemt een draak in de
arm om hem een lesje te leren. De kleurige prenten bruisen van activiteit. De
tekst vraagt soms enige uitleg. Vanaf 4 jaar.
Heleen Cooper
Lemniscaat
Koen is bang voor de beer in de kast onder de trap. Zijn
moeder neemt zijn angst serieus en helpt Koen deze te overwinnen. Samen maken
ze de kast schoon en ze vinden
.. een troetelbeertje! En die andere beer? Die
zagen ze nooit meer. Grote donkere sfeervolle prenten. Vanaf 4 jaar.
Eva Janikovszky
Manň
Grappig prentenboek met op elke pagina veel kleine tekeningetjes. De ik-figuur in dit verhaal wil graag dat iedereen in de hele wereld
blij is. Hij ontdekt dat dit niet het geval is en dat iedereen andere wensen
heeft. Het is niet eenvoudig. Maar op het einde weet de ik dat het toch kan.
Vanaf 5 jaar.
Sam McBratney
Lemniscaat
Grote Haas en Hazeltje houden verschrikkelijk veel van elkaar, zóveel dat het
bijna niet onder woorden kunnen brengen. Maar Grote Haas
kan alles veel beter! Dus Hazeltje probeert daar iets op te vinden
.. Tot 6
jaar.
Je gevoelens als je jaloers bent / Je gevoelens als je bang bent
Je gevoelens als je boos bent / Je gevoelens als je bedroefd bent
B. Moses en M. Gordon
Dijkstra, Baarn / Utrecht
Barbara Shook Hazen
Sjaloom
Ridder Frederik is een dappere held, beroemd om zijn heldhaftige daden. Hij heeft één tekortkoming: hij is bang in het donker. Uit liefde voor
Jonkvrouwe Wendela weet hij zijn angst te overwinnen.
Stripachtig prentverhaal met veel humor getekend en geschreven. Vanaf 4 jaar.
Hiawyn Oram
Lemniscaat
Ben wil niet naar bed, hij wil t.v. kijken. Hij wordt boos
en steeds als iemand zegt dat het zo wel genoeg is wordt hij nog bozer. Hij
wordt zo razend dat hij vergeet waar het allemaal om begonnen was. In de
prenten is de boosheid duidelijk te zien. Herkenbaar verhaal. Vanaf 5 jaar.
William Steig
Querido
Mark heft al dagenlang de bokkepruik op. Alle pogingen van
zijn familie en vrienden om vrede te sluiten wijst hij af. Het is ook niet
eenvoudig opeens bij te draaien als je iedereen dagenlang hebt genegeerd. Mark
doet het tenslotte toch, op een originele manier.
Humoristisch prentenboek over kwaad zijn en het weer goed maken. Vanaf 5 jaar.
Max Velthuijs
De Vier-Windstreken
Klein mannetje vindt een klavertje-vier, wat een geluk. Dat
heeft hij wel nodig bij al die ongelukken die hem overkomen.
Geestig verhaal dat duidelijk aangeeft dat geluk en ongeluk heel betrekkelijke
begrippen zijn. Vertederende prenten. Vanaf 5 jaar.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075556404X
Vogel maakt verre reizen en raakt zo vervuld van zichzelf en zijn vliegkunst,
dat hij alleen nog aan zichzelf denkt. Op zijn verste reid
komt Vogel tot de ontdekking dat andere vogels ook belangrijk zijn en dat de
wereld niet alleen om hem draait.
Vogel laat kinderen ervaren dat ieder mens even belangrijk is en zijn eigen
wereld heeft.
In het boek staat een versie voor meisjes en een voor jongens.
Martine Delfos
Trude van Waarden Produkties
ISBN 9075564058
Als de moeder van Oline uit het verboden meertje drinkt, voelt ze zich heel
raar. Zo komt het dat ze niet goed voor Oline kan zorgen.
Daarom is het beter dat Oline bij Olifa en Oligeer te wonen.
Oline, het olifantje is bedoeld voor kinderen die te maken hebben met een
pleeggezinplaatsing als gevolg van verslavingsproblematiek van ouders.
In het boek staat een versie voor meisjes en een voor jongens.
R.A. Gardner
Van Loghum Slaterus
De therapeutische boodschap wordt in verhaalvorm aan het kind overgebracht,
De thema´s die in zes geďllustreerde verhalen aan de orde komen zijn:
niet naar jezelf willen kijken om te zien wat je verkeerd doet,
ecxuses aanbieden, wat alleen zin heeft als je ook spijt voelt,
doordrammen om bij je ouders toch je zin te krijgen
het ontlopen van competitie uit angst te verliezen
de juiste houding vinden tegenover plaaggeesten
de nadelen als je verhalen uit je duim zuigt en de angst dat de leugens
uitkomen.
Patty van Hoppe
ISBN 9073798477
Door het lezen van het verhaal kan het kind zich ontspannen, onder meer via
kleuren, het leert op eenvoudige wijze spanningen los te laten en zichzelf
sterker te voelen.
Kwint´essens
ISBN 9057880091
Maak jij je wel eens zorgen?
Waarover?
En hoe voelt dat?
Wat doe je als je je zorgen maakt?
Maken grote mensen zich ook zorgen?
Allemaal vragen. Er staan antwoorden in dit boek. Maar je moet ze ook zelf
bedenken. Dit boek helpt je daarbij.
D. Steggink
SWP
Dit verhaal is geschreven voor kinderen die in de thuissituatie te maken hebben
met ruziënde ouders waarbij ze getuige kunnen zijn van geweld.
Emilio Urberuaga
Lemniscaat
ISBN 90 6069 946 7
Een therapeutisch boek voor kinderen van 4 tot 6 jaar.
Roosje is een heel groot schaap dat ongewenst is, want het
kost zo veel tijd om haar te verzorgen. Roosje loopt weg en maakt een aantal
omzwervingen. Na een tijdje redt zij een lammetje en komt zo bij een kudde terecht,
die zij met haar grote lijf beschermt tegen de wolven.
Astrid Kemper en Jan
Janssens
De plaats van VHT in de jeugdhulpverlening
SWP
ISBN 9066652268
Luud Muller (red.)
SWP
ISBN 90 6665 429 5
Een staalkaart van visies, methoden, ontwikkelingen en projecten. Compleet en
actueel overzicht.
Inhoudsopgave: www.swpbook.com/pdf/429inhoud.pdf
Luud Muller
SWP 1993
ISBN 9066650419
Paul Wels en Rianne Jansen
SWP
ISBN 9066651768
F. van Beek
ISBN 90 6665 363 9
Er wordt veel over, maar weinig met jonge kinderen gepraat. Zeker als het gaat om moeilijke zaken zoals levensvragen. Een
onderwerp waar menig volwassene nog moeilijk mee uit de voeten kan.
Hulpverleners overwonnen hun schroom en gingen in gesprek met jonge
uithuisgeplaatste kinderen. Het werden boeiende en levendige gesprekken over
het leven, verlangen naar huis, de toekomst, feestvieren, de dood, God en het
leven in een groep. Deze en andere belangrijke themas worden beschreven,
gelardeerd met veel citaten van kinderen. Daarnaast is er aandacht voor de
gespreksvoering met jonge kinderen over levensvragen en waarom dat zo vaak als
moeilijk ervaren wordt. Een boek met citaten en tekeningen van kinderen,
vergezeld door concrete handreikingen voor iedereen die met uit huis geplaatste
kinderen werkt. Voor wie niets wil missen van hun belevingswereld en levensvragen.
Fiet van Beek werkte in de jeugdzorg als maatschappelijk werker en journalist.
Zij is pleegouder en werkt momenteel als onderzoeker en projectleider bij
bureau WESP.
Eileen Cadman
De Vries Brouwers
Prins Norbert is een verschrikkelijke klier. Hij doet
niets liever dan pesten en vechten. Zijn zusje Prudentia neemt een draak in de
arm om hem een lesje te leren. De kleurige prenten bruisen van activiteit. De
tekst vraagt soms enige uitleg. Vanaf 4 jaar.
Heleen Cooper
Lemniscaat
Koen is bang voor de beer in de kast onder de trap. Zijn
moeder neemt zijn angst serieus en helpt Koen deze te overwinnen. Samen maken
ze de kast schoon en ze vinden
.. een troetelbeertje! En die andere beer? Die
zagen ze nooit meer. Grote donkere sfeervolle prenten. Vanaf 4 jaar.
Eva Janikovszky
Manň
Grappig prentenboek met op elke pagina veel kleine tekeningetjes. De ik-figuur in dit verhaal wil graag dat iedereen in de hele wereld
blij is. Hij ontdekt dat dit niet het geval is en dat iedereen andere wensen
heeft. Het is niet eenvoudig. Maar op het einde weet de ik dat het toch kan.
Vanaf 5 jaar.
Sam McBratney
Lemniscaat
Grote Haas en Hazeltje houden verschrikkelijk veel van elkaar, zóveel dat het
bijna niet onder woorden kunnen brengen. Maar Grote Haas
kan alles veel beter! Dus Hazeltje probeert daar iets op te vinden
.. Tot 6
jaar.
Je gevoelens als je boos
bent / Je gevoelens als je bedroefd bent
B. Moses en M. Gordon
Dijkstra, Baarn / Utrecht
Barbara Shook Hazen
Sjaloom
Ridder Frederik is een dappere held, beroemd om zijn heldhaftige daden. Hij heeft één tekortkoming: hij is bang in het donker. Uit liefde voor
Jonkvrouwe Wendela weet hij zijn angst te overwinnen.
Stripachtig prentverhaal met veel humor getekend en geschreven. Vanaf 4 jaar.
Hiawyn Oram
Lemniscaat
Ben wil niet naar bed, hij wil t.v. kijken. Hij wordt boos
en steeds als iemand zegt dat het zo wel genoeg is wordt hij nog bozer. Hij
wordt zo razend dat hij vergeet waar het allemaal om begonnen was. In de
prenten is de boosheid duidelijk te zien. Herkenbaar verhaal. Vanaf 5 jaar.
William Steig
Querido
Mark heft al dagenlang de bokkepruik op. Alle pogingen van
zijn familie en vrienden om vrede te sluiten wijst hij af. Het is ook niet
eenvoudig opeens bij te draaien als je iedereen dagenlang hebt genegeerd. Mark
doet het tenslotte toch, op een originele manier.
Humoristisch prentenboek over kwaad zijn en het weer goed maken. Vanaf 5 jaar.
Max Velthuijs
De Vier-Windstreken
Klein mannetje vindt een klavertje-vier, wat een geluk. Dat
heeft hij wel nodig bij al die ongelukken die hem overkomen.
Geestig verhaal dat duidelijk aangeeft dat geluk en ongeluk heel betrekkelijke
begrippen zijn. Vertederende prenten. Vanaf 5 jaa
Dorothee Lehmann
Het leer en rijpingsproces van een moeder en haar mongoloďde kind dat nu een
zelfbewust persoon vol levensvreugde is.
Weert 1990
J.Hulsegge, A. Verheul
Intro Nijkerk
ISBN 90-266-1830-1
Snoezelen heeft zich als een nieuw fenomeen in de zorgverlening aan gehandicapten
ontwikkeld tot een activiteit die steeds meer wordt toegepast. Met dit boek bieden de auteurs, die deze activiteit in Nederland en
daarbuiten tot bloei brachten, een heldere en instructieve handleiding.
Snoezelen is een samentrekking van snuffelen en doezelen, woorden die een vaag
en loom gevoel oproepen; een activiteit die beleefd wordt in een schemerige,
sfeervolle verlichte ruimte, waar zachte muziek klinkt. R wordt een beroep
gedaan ophet gehoor, het gezicht , de reuk, de smaak en de tast.
Snoezelenis een ervaring die behalve zwakzinnigen ook demente ouderen,
psychiatrische patiënten en normaal begaafden aanspreekt. Actie staat hierbij
voorop: er ontstaat een sfeer die bewegend, proevend, ruikend, kijkend en
luisterend ondersteunend werkt bij de hulpverlening. Een unieke methode voor
het leggen van contacten, die vaak een voorwaarde zijn om minder begaafden zich
prettig te laten voelen, zich beter te uiten.
C.R. Toren beek
Tijdschrift voor ziekenverpleging 33. (1980) 8 (8 april).
T. Kingma
Alphen a/d Rijn 1980.
ISBN 90 14 03395 8
De zorg voor geestelijk gehandicapten is in de laatste twintig jaar in Nederland tot een ingewikkeld
bedrijf uitgegroeid. Hoe is dat zo gekomen?
Waarom zijn inrichtingen en tehuizen opgericht, wat bezielde de pioniers van
ouderverenigingen en sociaal pedagogische diensten, met welk doel stichtte men
dagverblijven en speelotheken? En hoe werken al die instellingen, wat gebeurt
daar en met welke problemen worstelen zij?
Nieuwe organisatievormen vragen om meer beleid. Wat leeft er bij de overheid en
bij de bestuurders?
De ouders hebben hard meegewerkt aan alle veranderingen. Toch vinden zij dat ze
nog maar aan het begin staan van nieuwe ontwikkelingen. Hoe wordt hun plaats in
de toekomst?
En tenslotte draait alles om de gehandicapten zelf. Zij hebben het stukken
beter gekregen en zij zijn niet langer uitsluitend object van medelijden en
beroepsmatige aandacht. Zij zijn iemand. Maar vindt de samenleving dat ook, of
geeft men liever wat in de collectebus dan dat men naast zo iemand op het
terras zit?
Medeburger - gemakkelijker gezegd dan beleefd.
De auteur wil de lezer gedocumenteerd informeren over de achtergronden van en
ontwikkelingen in de hedendaagse zwakzinnigenzorg. Deze tweede druk is
bijgewerkt
En aangepast aan de sinds 1980 veranderende omstandigheden.
Zorg voor geestelijk gehandicapten is bestemd voor studenten sociale en
pedagogische academies en opleidingen in de zwakzinnigenzorg, studenten
orthopedagogiek en agologie, ouders van geestelijk gehandicapten, leden van
ouderverenigingen, medewerkers van sociaal pedagogische diensten en voorzieningen in de zwakzinnigenzorg en
bestuurders van instellingen.
J. Fennis
Nijmegen 1975
ISBN 90 255 9827
Dit boek is een pleidooi om de diep zwakzinnige mens te aanvaarden zoals hij
is. Vaak is men, met name in inrichtingen voor
diepzwakzinnigen, geneigd het onaangepaste gedrag
Van deze mensen te normaliseren. Daartoe worden wetenschappelijke
gedragstherapieën en conditioneringstechnieken ontworpen en toegepast.
De auteur van dit boek stelt zich op een ander standpunt.Hij doet dit op grond
van zijn jarenlange ervaring als orthopedagoog met diepzwakzinnige mensen en
heeft getracht zich in te leven in de diepzwakzinnige mens en diens
wereldbeeld.
Dan komen er vraagtekens te staan, achter veel pedagogische maatregelen, ja
zelfs achter de structuur van de zwakzinnigeninrichtingen. In zoverre kan men
zeggen dat hier een alternatieve visie op zwakzinnigenzorg wordt gegeven. De
ondertitel Bedenkingen over zwakzinnigenzorg, heeft dan ook een dubbele
bodem.
Het boek is populair geschreven, dus ook goed leesbaar voor hen die de
zwakzinnige mens niet zo van dichtbij kennen. Een aantalconcrete situaties
worden zeer plastisch beschreven, waardoor het boekvoor velen onthullend en
misschien in eerste instantie hier en daar schokkend kan zijn. Maar de
bewogenheid van de schrijver en zijn respect voor deze mens zoals hij is
klinken door het hele werk heen. Er worden tenslotte enkelesuggesties gegeven
voor een andere aanpak.
gaat Joop Fennis nader in
op het spelen met zwakzinnigen.
A.Boger, A. Hendriks, H.
Renders
Baarn 1987
A. Dosen
Boom Meppel, 1990
ISBN 90-6009-947-8
Terwijl gedragsstoornissen van oudsher de aandacht van de hulpverleners binnen
de zwakzinnigen hebben, bestaan over psychische stoornissen nog steeds geen
eenduidige opvattingen. Psychische stoornissen worden vaak
over het hoofd gezien. Gevolg hiervan is een ontoereikende hulpverlening. In
dit boek worden de bevindingen en meningen van verschillende onderzoekers op
dit gebied en diverse stromingen in de praktische hulpverlening integratief
besproken. De bestaande theorieën, methoden en praktische ervaringen aangaande
diagnostiek en behandeling worden zo uiteengezet,dat de hulpverleners deze in
hun dagelijks werk kunnen toepassen.
De heer Dosen is psychiater en heeft zich vele jaren fulltime aan de
zwakzinnigenzorg gewijd.
S. Windemuller, J.
Grooteboer e.a.
Van Gorcum, 1998
ISBN. 90-232-3306-9
Het onderzoek naar psychiatrische problemen bij kinderen en jongeren met een
lichte verstandelijke handicap is lang onderbelicht geweest. Het ligt in het verlengde daarvan dat psychotherapie voor deze
jeugdigen in Nederland nog geen gemeengoed is. De auteurs van dit boek maken
duidelijk dat de psychische stoornissen van deze doelgroep echter wel degelijk
succesvol behandeld kunnen worden. Door in te gaan op de mogelijkheden,
dilemmas en beperkingen van verschillende psychotherapeutische behandelwijzen,
laat dit boek aan de hand van praktijkvoorbeelden zien hoe ver de ontwikkeling
van deze therapieën gevorderd is. Daarmee biedt het de lezer een houvast voor
de dagelijkse psychotherapeutische praktijk.
In deel 1 van deze publicatie komen kenmerken van de doelgroep aan bod , naast
de factoren die inzicht geven in de oorzaken van het gestoorde
ontwikkelingsproces.
E. Hamstra
Groningen 1989
F. de
Kock en H. Kars
Van Loghum Slaterus
ISBN 90 6001 7250
F. de Kock voltooide zijn opleiding tot fysiotherapeut in Haarlem. Hij was werkzaam in verschillende typen
instellingen op het gebied van de gezondheidszorg; onder meer een
reumacentrum,het revalidatiecentrum de Hoogstraat en enkele ziekenhuizen.
Sinds1973 is hij verbonden aan de zwakzinnigeninrichting Eemeroord te Baarn. In
de afgelopen jaren is hij zich in het bijzonder gaan verdiepen in de eisen die
de hulpverlening aan motorisch gehandicapte kinderen stelt
H. Kars studeerde sociale psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Na zijn afstuderen was hij
enige jaren verbonden aan het rijksobservatiehuis voor jongens te Zeist. Hij
werkte daar als research-medewerker en als klinisch psycholoog. Sinds 1973 is
hij evenals De Kock werkzaam in Eemeroord, waar hij adviezen geeft over de
behandeling en begeleiding van de opgenomen zwakzinnigen.In dit instituut
raakte hij geboeid door de ingewikkelde wisselwerking tussen bewegingsproblemen
en vragen op het gebied van de
(ontwikkelings-) psychologie bij zwakzinnigen. Van zijn hand verschenen
publicaties over diverse vraagstukken binnen de welzijnszorg Dit boek is
geschreven voor verzorgers van motorisch gehandicapte zwakzinnigen. Het boek
richt zich op kinderen, maar de meeste onderwerpen zijn eveneens op oudere
zwakzinnigen met bewegingsproblemen van
toepassing. De ontwikkeling van het jonge kind is complex en boeiend!
Zwakzinnige kinderen met (ernstige) bewegingsproblemen plaatsen de opvoeders
echter dikwijls voor vragen die nauwelijks te beantwoorden lijken. Adviezen en
voorschriften van de fysiotherapeut lijken soms strijdig met de wens het kind
een zo aangenaam mogelijk leven te laten leiden en extra belasting te
vermijden. In dit boek is voor het eerst getracht nuttige informatie en
praktische adviezen zo te verzamelen dat de lezer er in de dagelijkse omgang
met het gehandicapte kind direct gebruik van kan maken. Een overzichtelijke
indeling met illustraties maakt het voor hen die beroepsmatig met deze kinderen
omgaan mogelijk dit boek als vraagbaak te gebruiken.
S. van der Maat
Dissertaie Ku leuven 1992
ISBN
J. Havenaar
Groningen 1991
H.J. Kaschade en N.E.E.
van Veenendaal
Intro Nijkerk 1983
ISBN 90 266 17402
Dit boek kan als een handboek gebruikt worden door hen die beroepshalve of als
ouder omgaan met gehandicapte kinderen
De eerste vier hoofdstukken uit de oorspronkelijke uitgave zijn geheel
herschreven op het Nederlandse kind en het Nederlandse onderwijs. Deze vier hoofdstukken zijn het theoretische deel van het boek. Hierin
wordt een beschrijving gegeven van de soorten handicaps en de kenmerken
hiervan, evenals de opvoeding en de opvoedingsproblemen van het kind met een of
meer handicaps.
De hoofdstukkennegen tot en met dertien behandelen achtereenvolgens de houding
tegenover het werk,het geheugen, het denken, het waarnemen, de spraakontwikkeling,
het schrijven,het begrip van verzamelingen, de motoriek en de creativiteit bij
het gehandicapte kind.
Dit is het activiteitendeel het praktische deel.
Het hart van het boek ligt in deel 2, en behandelt de indicatiestelling,
therapiemodellen en technieken. Daaraan ten grondslag ligt de expertise die de
auteurs ontwikkeld hebben op basis van de ervaring van vele jaren.
J. van Weelden en Niessen
Lemniscaat 1976
een vorm van hulpverlening
in de zorg voor verstandelijk gehandicapten
Francien Nollen
Paper in het kader van de differentiatie zwakzinnigenzorg
Vrije Universiteit, Amsterdam, mei 1994
Deze paper gaat over speltherapie bij verstandelijk gehandicapten
Het geeft een overzicht van de gehanteerde methoden. Daarnaast
bespreekt ze de verschillende vormen van
speltherapie. De beeldcommunicatie. De hermeneutische speltherapie.
Speltherapie gebaseerd op de relatie-therapie van Dosen. Fr. Nollen beschrijft
de overeenkomsten en verschillen tussen boven genoemde vormen van speltherapie.
J. Fennis
Nijmegen 1977
ISBN 90 255 9860 9
Centraal in dit boekje staat het gegeven dat een zwakzinnige evenals ieder
ander mens het recht heeft om zichzelf te ontplooien, d.w.z zich te ontwikkelen
overeenkomstig zijn eigen mogelijkheden en verlangens. Conditioneringstechnieken,
waarbij het kind gedresserd wordt tot handelingspatronen die niet bij hem
passen, dienen daarom verworpen te worden. Betere mogelijkheden zijn te
bereiken met het spel.
Vaak wordt echter verondersteld dat diepzwakzinnigen niet kunnen spelen. Joop
Fennis toont aan dat dit een misvatting is veelal voortkomend uit het feit
dat de volwassene ook hier het kind niet zijn eigen spel laat spelen, maar hem
bepaalde speelactiviteiten opdringt. Men denkt het zwakzinnige kind zodoende
iets te kunnen leren. In feite gaat de volwassene zelfs hier het kind proberen
te conditionenren. Iets wat niet lukt want spelen en conditioneren zijn
onverenigbaar.
Vanuit zijn inzichten en ervaringen als orthopedagoog,verworven in jarenlang
werk onder zwakzinnigen,geeft de auteur suggesties hoe dit veranderen kan.
Het voornaamste is wel de mentaliteitsverandering van degenen die conditioneren. Daarover heeft hij al
eerder geschreven in het Het vuile schort bedenkingen over de
zwakzinnigenzorg.
Een vorm van
kinderpsychotherapie
Een videoband samensgesteld door dr. Joop Hellendoorn,
Aleide van Geens en Petra Flipse, januari 1994
Hechting in
adoptiegezinnen
RIAGG Zuid-Holland Noord, 1994
Wat gebeurt er als je een kind met een verleden in je gezin opneemt. Hoe is het voor een kind om alles kwijt te raken wat bekend is en in
een volledig vreemde omgeving terecht te komen. Hoe is het voor een kind om
voor het eerst echt gezien, gehoord en gevoeld te worden. In deze
videoproduktie zien we hoe het Chris (4jaar) en Minke (19 jaar) tot nu toe is
vergaan. Beiden waren anderhalf jaar oud, toen ze in Nederland kwamen. Op
indringende wijze wordt duidelijk, hoe al hun vaak pijnlijke eerste ervaringen
nog steeds doorspelen in het heden en hoe je als ouders, door een beter begrip
van de verschillende fasen in het hechtingsproces, opnieuw een band op kunt
bouwen, gebasseerd op de mogelijkheden van het kind en van jezelf.
Columbia Tristar Home
Video
(niet aanwezig)
Vada (Anna Chlumsky) is een zwaarmoedig 11-jarig meisje. Haar
beste vriend is Thomas J. (Macaulay Culkin). Vada´s vader, Harry (Dan Aykroyd)
is begrafenisondernemer. Samen met hem en haar prettig gestoorde oma woont ze
in een klein dorpje, Shelly Devoto (Jamie Lee Curtis) komt als
schoonheidsspecialiste bij Harry solliciteren en wordt aangenomen om de
overledenen een beetje bij te werken. Ook al is Harry het niet helemaal eens
met de werkwijze van Shelly, persoonlijk vindt hij haar zeer interessant. Vada
is hopeloos verliefd op haar leraar, maar ziet niets in de liefde tussen Shelly
en haar vader. Als haar leraar gaat trouwen en haar beste vriend Thomas J.
sterft na een bijensteek, staat haar wereldje op instorten, maar met de hulp
van Harry en Shelly vervolgt ze haar weg naar de volwassenheid.
M. Balledux, J. de Mare
(eindred.)
SWP 1995
ISBN 90 232 3050 7
Vanuit verschillende invalshoeken wordt in het eerste deel van dit boek
antwoord gegeven op de vraag hoe migranten- en vluchtelingenkinderen in staat
zijn zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden en welke voorwaarden daarvoor
gecreëerd moeten worden. In het tweede deel wordt geschetst hoe de gezondheid
van deze kinderen op dit moment is en hoe de zorg aan deze heterogene groepen
kinderen en hun ouders verbeterd kan worden. Tenslotte komt ook de Europese
situatie rond vluchtelingen, migranten en hun kinderen aan de orde.
J. Snijders F. van Wel
Integratie van alleenstaande minderjarige asielzoekers in Nederland
SWP 1995
ISBN 9066651822
Rob Jezek, Diana Lettink
en Ton Nabben
Werken met zwerfjongeren
SWP 1995
ISBN 9066651717
J.L. Hazekamp en H.
Jumelet
Stijlen van aanpak van thuisloze jongeren in Nederland en omringende landen
SWP 1993
ISBN 9066650842
19. Kindertekeningen/
beeldtaal
24. Overdracht en
tegenoverdracht
34. Sociale vaardigheidstrainingen
42. Verhalen met
gevoelsthema´s
43. Verstandelijk
gehandicapten